SEKTOROWY PROGRAM OPERACYJNY ROZWÓJ ZASOBÓW LUDZKICH
(SPO RZL)

Sektorowy Program Operacyjny Rozwój Zasobów Ludzkich jest jednym z sześciu sektorowych programów operacyjnych, które mają służyć realizacji Narodowego Planu Rozwoju (NPR). Cele, jakie zostały określone w Narodowym Planie Rozwoju dla powyższego Programu odzwierciedlają priorytety Europejskiej Strategii Zatrudnienia:

• zdolność do uzyskania i utrzymania zatrudnienia,
• wspieranie przedsiębiorczości,
• doskonalenie kadr gospodarki,
• aktywne działania na rzecz promowania równości na rynku pracy, prowadzące do elastyczności rynku pracy i mobilności zawodowej.

Głównym celem Sektorowego Programu Operacyjnego Rozwój Zasobów Ludzkich jest:
"...budowa otwartego, opartego na wiedzy społeczeństwa poprzez zapewnienie warunków do rozwoju zasobów ludzkich w drodze kształcenia, szkolenia i pracy...".

DZIAŁANIE 1.3

„OGÓLNOPOLSKIE PROGRAMY INTEGRACJI I AKTYWIZACJI ZAWODOWEJ”

Państwowy Fundusz Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych jako Beneficjent Systemowy realizuje 8 projektów (czytaj) w ramach Programu Operacyjnego Kapitał Ludzki 2007 – 2013 „Zatrudnienie i integracja społeczna”, Priorytet 1 Działanie 1.3 „Ogólnopolskie programy integracji i aktywizacji zawodowej”, Poddziałanie 1.3.6. Projekty realizowane są w zawartych partnerstwach z instytucjami dysponującymi wieloletnim doświadczeniem, potencjałem intelektualnym oraz zapleczem dla realizacji złożonych przedsięwzięć skierowanych do wybranych grup osób niepełnosprawnych oraz mającymi bogate doświadczenie w realizacji projektów współfinansowanych przez Unię Europejską.

DZIAŁANIE 1.4

SEKTOROWEGO PROGRAMU OPERACYJNEGO ROZWÓJ ZASOBÓW LUDZKICH "INTEGRACJA ZAWODOWA I SPOŁECZNA OSÓB NIEPEŁNOSPRAWNYCH"

CELE I ZADANIA
Działanie 1.4 SPO RZL- Integracja zawodowa i społeczna osób niepełnosprawnych jest jednym z Działań Sektorowego Programu Operacyjnego Rozwój Zasobów Ludzkich (SPO RZL).

Celem tego działania było zwiększenie stopnia przygotowania zawodowego i poprawa zdolności do uzyskania zatrudnienia przez osoby o znacznym i umiarkowanym stopniu niepełnosprawności, budowanie potencjału oraz tworzenie nowych i doskonalenie istniejących instrumentów zwiększających możliwości osób niepełnosprawnych na rynku pracy. Pomoc skierowana była do osób niepełnosprawnych po raz pierwszy wchodzących na rynek pracy, lub długotrwale bezrobotnych, albo doświadczających największych problemów przy wejściu na otwarty rynek pracy.

Przez osoby niepełnosprawne rozumie się osoby o znacznym i umiarkowanym stopniu niepełnosprawności, których niepełnosprawność została potwierdzona orzeczeniem przez odpowiednie organy orzekające (Ustawa z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych).
W ramach Działania 1.4 wyodrębniono dwa schematy:

• Schemat a) Wsparcie osób o znacznym i umiarkowanym stopniu niepełnosprawności na otwartym rynku pracy (projekty konkursowe).
• Schemat b) Poprawa skuteczności systemu wspierania osób o znacznym i umiarkowanym stopniu niepełnosprawności (projekty realizowane w skali ogólnopolskiej w trybie przetargowym).

Poprzez wdrożenie Działania 1.4 SPO RZL osiągnięto następujące rezultaty:

• wzrost poziomu poradnictwa zawodowego dla osób niepełnosprawnych,
• podniesienie zawodowych kwalifikacji osób niepełnosprawnych,
• zwiększenie ich własnej zawodowej aktywności,
• promowanie różnych (w tym alternatywnych i elastycznych) form zatrudnienia osób niepełnosprawnych,
• poszukiwanie rozwiązań, umożliwiających podjęcie pracy osobom, które ze względu na niepełnosprawność mogą mieć trudności w dostosowaniu się do tradycyjnej organizacji pracy.
   

Na realizację programu SPO RZL w Polsce Europejski Fundusz Społeczny przeznaczył ponad 1,2 mld Euro. Budżet Działania 1.4 SPO RZL na lata 2004-2006 wynosił 106 mln Euro i był finansowany w 71,81% z Europejskiego Funduszu Społecznego a w 28,19% ze środków PFRON.

BENEFICJENCI OSTATECZNI
(osoby, instytucje lub grupy społeczne bezpośrednio korzystające z pomocy w ramach Działania 1.4)

W wyniku realizacji projektów Działania 1.4. Schemat a) wsparcie otrzymali:

a) indywidualni odbiorcy pomocy, tj. osoby niepełnosprawne powyżej 16 roku życia o znacznym lub umiarkowanym stopniu niepełnosprawności, które: 

• wkraczały po raz pierwszy na rynek pracy,
• były długotrwale bezrobotne,
• miały największe trudności z wejściem na rynek pracy.

b) instytucjonalni odbiorcy pomocy:

• jednostki samorządu terytorialnego i ich jednostki organizacyjne,
• służby medycyny pracy,
• instytucje rynku pracy,
• publiczne służby zatrudnienia,
• ochotnicze hufce pracy,
• agencje zatrudnienia,
• instytucje szkoleniowe,
• instytucje dialogu społecznego i partnerstwa lokalnego (organizacje związków zawodowych, pracodawców i bezrobotnych, organizacje pozarządowe współpracujące z publicznymi służbami zatrudnienia),
• inne organizacje pozarządowe działające na rzecz osób niepełnosprawnych,
• pracownicy współpracujący z osobami niepełnosprawnymi zatrudnionymi u tego samego pracodawcy,
• pracodawcy,
• Państwowy Fundusz Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych ( w Schemacie b) Działania 1.4 SPO RZL).

BENEFICJENCI / PROJEKTODAWCY W DZIAŁANIU 1.4 SPO RZL/

Beneficjentami Działania 1.4. SPO RZL były:

• instytucje rynku pracy:
  • publiczne służby zatrudnienia,
  • OHP,
  • agencje zatrudnienia,
  • instytucje szkoleniowe,
  • instytucje dialogu społecznego i partnerstwa lokalnego (organizacje związków zawodowych pracodawców i organizacje pozarządowe współpracujące z publicznymi służbami zatrudnienia),
• organizacje pozarządowe działające na rzecz osób niepełnosprawnych,
• jednostki samorządu terytorialnego i ich jednostki organizacyjne,
• pracodawcy, 
• szkoły – ich organy założycielskie oraz szkoły wyższe,
• jednostki naukowe.

TYPY PROJEKTÓW

W ramach Działania 1.4 SPO RZL finansowane były następujące typy projektów konkursowych:

• doradztwo/poradnictwo zwiększające potencjał zawodowy i możliwości uzyskania pracy przez osoby niepełnosprawne,
• warsztaty psychologiczne ukierunkowane na zwiększenie aktywności zawodowej bezrobotnych osób niepełnosprawnych, podnoszące zdolność do zatrudnienia osób niepełnosprawnych,
• szkolenia dla otoczenia współpracującego z osobami niepełnosprawnymi:
  • szkolenia i warsztaty dla publicznych służb zatrudnienia, służb medycyny pracy oraz pracowników jednostek samorządu terytorialnego realizujących zadania na rzecz zatrudnienia osób niepełnosprawnych, podnoszące umiejętności w zakresie pracy z niepełnosprawnym klientem i jego rodziną,
  • szkolenia podnoszące umiejętność współpracy pracodawców zatrudniających osoby niepełnosprawne, w tym umiejętności w zakresie rozumienia potrzeb niepełnosprawnych pracobiorców,
  • szkolenia i warsztaty dla pracowników niepublicznych instytucji rynku pracy, świadczących usługi na rzecz osób bezrobotnych, podnoszące umiejętności w zakresie pracy z niepełnosprawnym klientem,
  • szkolenia dla pracowników współpracujących w swym środowisku pracy z osobami niepełnosprawnymi, zwiększające ich umiejętności w zakresie współpracy z niepełnosprawnymi partnerami,
  • szkolenia dla pracodawców (oraz organizatorów pracy w firmach) zatrudniających lub zamierzających zatrudnić osoby niepełnosprawne, mające na celu uzyskanie lub podniesienie umiejętności w zakresie organizacji stanowisk pracy oraz warunków i środowiska pracy dla niepełnosprawnych pracowników,
  • szkolenia dla doradców (w tym zawodowych) i innych usługodawców podnoszące umiejętności w zakresie świadczenia usług osobom niepełnosprawnym służących wspieraniu ich w funkcjonowaniu na rynku pracy.
• rozwój i promocja usług doradczych dla osób niepełnosprawnych, dla organizacji pozarządowych i innych usługodawców, dla działań zmierzających do integracji osób niepełnosprawnych na otwartym rynku pracy oraz innych usług zwiększających aktywność zawodową tych osób poprzez:
  • rozwój usług w zakresie poszukiwania miejsc pracy dla osób niepełnosprawnych,
  • rozwój usług z zakresu organizowania stanowisk pracy i środowiska pracy dla osób niepełnosprawnych, a także wspierania osób niepełnosprawnych w ich aktywności zawodowej,
  • usługi wspierające dostęp osób niepełnosprawnych do szkoleń,
  • rozwijanie działalności doradczej dla organizacji pozarządowych,
• rozwijanie form i programów szkolenia osób niepełnosprawnych „on line”,
• działania służące tworzeniu miejsc pracy dla osób niepełnosprawnych i większych możliwości ich zatrudniania poprzez:
  • organizowanie subsydiowanych staży pracy,
  • pokrywanie kosztów przystosowania stanowiska pracy do potrzeb wynikających z niepełnosprawności pracownika,
  • subsydia dla organizacji non profit oferujących usługi wspierające przechodzenie osób niepełnosprawnych na otwarty rynek pracy oraz zatrudniających osoby o znacznym lub umiarkowanym stopniu niepełnosprawności,
  • subsydiowanie wynagrodzeń osób niepełnosprawnych, rekompensujących pracodawcom zwiększone koszty ich zatrudniania wynikające z niższej produktywności niepełnosprawnego pracownika,
  • rozwijanie dostosowanych do potrzeb osób niepełnosprawnych alternatywnych form pracy – telepraca, praca przez Internet, praca w niepełnym wymiarze,
    o subsydia do wynagrodzeń osób niepełnosprawnych zatrudnianych przez organizacje non profit działających na rzecz integracji osób niepełnosprawnych na otwartym rynku pracy,
  • rozwijanie i promocja form współpracy pomiędzy pracodawcami, ich organizacjami, związkami zawodowymi, stowarzyszeniami i organizacjami pozarządowymi służącymi zwiększaniu możliwości zatrudniania osób niepełnosprawnych.
• zmiana postaw społecznych wobec osób niepełnosprawnych, w szczególności w środowisku pracy, poprzez:
  • kampanie informacyjno – promocyjne skierowane do pracodawców oraz ich pracowników,
  • kampanie informacyjno – promocyjne skierowane do społeczności lokalnych i decydentów.
• badania i ekspertyzy w obszarze rehabilitacji zawodowej i zatrudniania osób niepełnosprawnych, w tym badania służące zindywidualizowaniu świadczonych usług:
  • badania dotyczące specyficznych potrzeb różnych grup osób niepełnosprawnych o znacznym i umiarkowanym stopniu niepełnosprawności związanych z przystosowaniem ich do zatrudnienia i trwałej integracji na rynku pracy,
  • badania z zakresu rozpoznawania zapotrzebowania na pracę osób niepełnosprawnych, w tym na pracę z wykorzystaniem nowych form organizacji pracy,
  • badania dotyczące nowych form rehabilitacji zawodowej i metod pracy z osobami niepełnosprawnymi,
  • badania warunków trwałej integracji zawodowej osób niepełnosprawnych.