Celem programu PFRON p.n. Ośrodki Informacji dla Osób Niepełnosprawnych jest utworzenie profesjonalnie działających punktów informacyjnych na terenie kraju, których zadaniem będzie dostarczenie adresatom aktualnych informacji dotyczących niepełnosprawności.

Kto jest adresatem Programu Ośrodki Informacji dla Osób Niepełnosprawnych?

Adresatem Programu są: osoby niepełnosprawne, ich rodziny, opiekunowie, a także instytucje, pracodawcy i organizacje pozarządowe działające na rzecz osób niepełnosprawnych.

Jakim celom służą ośrodki informacji dla osób niepełnosprawnych?

Głównym założeniem i ideą, która przyświecała powstaniu Programu, było stworzenie sprawnie działających ośrodków informacji które będą służyć merytorycznym wsparciem w zakresie wiedzy dotyczącej ulg i uprawnień osób niepełnosprawnych.
Założeniem programu było, aby zatrudnione w ośrodkach osoby były osobami niepełnosprawnymi.

Jakich informacji udzielają ośrodki?
Priorytetem w działalności ośrodków, jest funkcja informacyjna. Ośrodki mają za zadanie informować adresatów Programu o:

• ulgach i uprawnieniach osób niepełnosprawnych, wynikających z obowiązujących źródeł prawa;
• możliwościach wsparcia finansowego i rzeczowego osób niepełnosprawnych;
• przekwalifikowaniach i szkoleniach;
• zaopatrzeniu w sprzęt rehabilitacyjny, przedmioty ortopedyczne i środki pomocnicze i możliwościach dofinansowań do rehabilitacji leczniczej;
• likwidacji barier funkcjonalnych;
• działalności gospodarczej podejmowanej przez osoby niepełnosprawne;
• ustawowym wspieraniu pracodawców zatrudniających osoby niepełnosprawne;
• organizacjach i instytucjach prowadzących działania na rzecz osób niepełnosprawnych;
• programach PFRON skierowanych do osób indywidualnych i organizacji pozarządowych.
   

Kto może zostać realizatorem Programu: Ośrodki Informacji dla Osób Niepełnosprawnych?

• Realizatorem Programu są jednostki samorządu terytorialnego szczebla powiatowego lub ich jednostki organizacyjne;
• Organizacje pozarządowe, w tym ich jednostki terenowe, posiadające osobowość prawną;
• Państwowy Fundusz Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych.
   

Program będzie realizowany od 1 stycznia 2008 do 31 grudnia 2010

Procedury realizacji programu oraz załączniki

I. Nazwa programu

„Ośrodki Informacji dla Osób Niepełnosprawnych 2008”

II. Podstawa prawna programu

Art. 47 ust. 1 pkt. 4 lit. a ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 roku o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych.

III. Definicje pojęć

Ilekroć w niniejszym dokumencie jest mowa o:

1. programie - należy przez to rozumieć program „Ośrodki Informacji dla Osób Niepełnosprawnych 2008”,
2. PFRON - należy przez to rozumieć Państwowy Fundusz Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych,
3. Oddziale PFRON – należy przez to rozumieć Oddział Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych,
4. najniższym wynagrodzeniu – oznacza to minimalne wynagrodzenie za pracę, obowiązujące w grudniu roku poprzedniego, ustalane na podstawie odrębnych przepisów,
5. ogólnopolskiej organizacji pozarządowej – należy przez to rozumieć stowarzyszenia, fundacje, związki, izby oraz organizacje pracodawców, pracobiorców w szczególności działające na rzecz osób niepełnosprawnych, posiadające struktury terenowe lub placówki i faktycznie działające w co najmniej dwóch województwach,
6. infolinii – należy przez to rozumieć bezpłatną, ogólnopolską linię telefoniczną dla osób niepełnosprawnych, scentralizowaną i obsługiwaną przez przeszkolonych w ramach programu konsultantów,
7. ośrodkach – należy przez to rozumieć ośrodki informacji utworzone w ramach programu,
8. Centralnym Ośrodku Informacji – należy przez to rozumieć jednostkę utworzoną w Biurze PFRON,
9. szkoleniu - należy przez to rozumieć pozaszkolne formy kształcenia, mające na celu przygotowanie pracowników ośrodków do udzielania informacji i wsparcia adresatom programu,
10. ewaluacji programu – należy przez to rozumieć ocenę jakości, skuteczności i efektywności programu,
11. monitorowaniu - należy przez to rozumieć proces systematycznego zbierania i analizowania ilościowych i jakościowych informacji na temat programu w aspekcie finansowym i rzeczowym,
12. Komisji Konkursowej – należy przez to rozumieć Zespół pracowników Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych, powołany przez Prezesa Zarządu PFRON do przeprowadzenia konkursów ofert na tworzenie ośrodków oraz negocjacji z oferentami,
13. porozumieniu – należy przez to rozumieć dokument, zawierany pomiędzy realizatorem a PFRON, potwierdzający przyjęcie do uczestnictwa w ramach modułu A lub B programu,
14. osobach niepełnosprawnych - należy przez to rozumieć osoby, o których mowa w art. 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych.

IV. Cele programu

1. Celem strategicznym programu jest dostarczanie adresatom programu, wskazanym w rozdz. VI, aktualnych, rzetelnych i kompleksowych informacji, służących wyrównywaniu szans osób niepełnosprawnych w aktywizacji społecznej i zawodowej.
2. Celami operacyjnymi są:
   1. tworzenie i wspieranie funkcjonującej sieci profesjonalnie działających ośrodków,
   2. organizacja działalności bezpłatnej centralnej infolinii dla osób niepełnosprawnych,
   3. wspieranie personelu ośrodków w rozwoju umiejętności i wiedzy niezbędnej do świadczenia określonych usług,
   4. rozwój centralnego systemu merytorycznego wsparcia dla ośrodków działających w ramach programu.
3. Do oceny skuteczności programu w latach 2008-2010 przyjmuje się następujące wskaźniki:
   1. wskaźniki produktu:
      a) liczba porad i informacji udzielonych przez każdy ośrodek nie powinna być niższa niż 2.500 rocznie,
      b) liczba informacji udzielonych za pośrednictwem infolinii nie powinna być niższa niż 10.000 rocznie.
   2. wskaźniki rezultatu: co najmniej 70% ankietowanych adresatów programu korzystających z pomocy ośrodka, oceni pracę ośrodków dobrze lub bardzo dobrze (4-5 w skali 5-punktowej).
4. Biuro PFRON co roku dokonuje oceny funkcjonowania ośrodków, uwzględniając wskazane w ust. 3 wskaźniki oraz monitoring i ewaluację programu.

V. Zadania ośrodków informacji

1. Funkcja informacyjna – ośrodki mają za zadanie informować adresatów programu w szczególności o:
   1. prawach osób niepełnosprawnych, wynikających z obowiązujących źródeł prawa,
   2. możliwościach wsparcia finansowego i rzeczowego osób niepełnosprawnych wynikających z ustawy, z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych, w szczególności dotyczących:
      a) przekwalifikowania i szkolenia osób niepełnosprawnych,
      b) zaopatrzenia w sprzęt rehabilitacyjny, przedmioty ortopedyczne i środki pomocnicze,
      c) turnusów rehabilitacyjnych i organizatorów turnusów,
      d) warsztatów terapii zajęciowej i zakładów aktywności zawodowej,
      e) likwidacji barier architektonicznych, w komunikowaniu się i technicznych,
      f) działalności gospodarczej podejmowanej lub prowadzonej przez osobę niepełnosprawną,
   3. systemowych rozwiązaniach dotyczących:
      a) ulg i uprawnień wynikających z obowiązującego ustawodawstwa,
      b) ustawowego wspierania pracodawców osób niepełnosprawnych,
   4. instytucjach wspierających, zlokalizowanych najbliżej miejsca zamieszkania osoby niepełnosprawnej (np. PCPR, MOPS, GOPS, PUP itp.),
   5. organizacjach pozarządowych zrzeszających i działających na rzecz osób niepełnosprawnych i oferowanych przez nie formach pomocy,
   6. programach finansowanych ze środków PFRON.
2. Działania dodatkowe – ośrodki mogą podejmować inicjatywy w zakresie:
   1. współpracy z lokalnymi środkami masowego przekazu,
   2. współpracy z parafiami, lokalnymi organizacjami pozarządowymi i grupami nieformalnymi w zakresie docierania z informacją do nieaktywnych osób niepełnosprawnych,
   3. współpracy z urzędami,
   4. wskazywania możliwości uczestnictwa osób niepełnosprawnych w życiu społecznym,
   5. wydawania materiałów informacyjno-promocyjnych,
   6. udziału w imprezach lokalnych i środowiskowych.
3. Udzielanie informacji dla wszystkich zainteresowanych jest bezpłatne.

VI. Adresaci i realizatorzy programu

1. Adresatami programu są:
   1. osoby niepełnosprawne, ich rodziny i opiekunowie,
   2. instytucje i organizacje pozarządowe działające na rzecz osób niepełnosprawnych,
   3. pracodawcy.
2. Realizatorami programu są:
   1. w module A – jednostki samorządu terytorialnego szczebla powiatowego lub ich jednostki organizacyjne,
   2. w module B – organizacje pozarządowe, w tym ich jednostki terenowe posiadające osobowość prawną,
   3. w module C – Państwowy Fundusz Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych.
3. Zadania PFRON:
   1. Zarząd PFRON:
      a) zatwierdza procedury realizacji programu,
      b) dokonuje podziału środków finansowych przewidzianych w planie finansowym, PFRON i przyznaje limity środków finansowych na realizację programu,
      c) wnosi do Rady Nadzorczej PFRON projekty modyfikacji programu.
   2. Biuro PFRON koordynuje realizację programu, w tym odpowiada za:
      a) monitorowanie programu,
      b) ewaluację programu,
      c) formułowanie wniosków dotyczących dalszego rozwoju ośrodków,
      d) określenie zakresu niezbędnych szkoleń pracowników ośrodków oraz organizowanie szkoleń w ramach modułu C programu,
      e) przygotowywanie materiałów informacyjnych na potrzeby ośrodków oraz wyłonienie wykonawców zamówień w ramach modułu C programu,
      f) nadzór nad funkcjonowaniem infolinii w ramach modułu C programu,
      g) przedstawienie do akceptacji Prezesa Zarządu PFRON propozycji składu Komisji Konkursowej do przeprowadzenia konkursów ofert, o których mowa w rozdz. IX programu, oraz negocjacji z oferentami,
      h) przygotowanie i zamieszczenie na witrynie internetowej PFRON www.pfron.org.pl danych teleadresowych ośrodków,
      i) opracowywanie propozycji modyfikacji zasad tworzenia, zakresu działalności i metod pracy ośrodków,
      j) nadzór nad prawidłowym funkcjonowaniem ośrodków,
      k) dokonywanie oceny funkcjonowania ośrodków i występowanie do Zarządu PFRON z wnioskiem o wdrożenie działań naprawczych lub o rozwiązanie umowy i/lub porozumienia z realizatorem w przypadku stwierdzenia istotnych nieprawidłowości w funkcjonowaniu danego ośrodka, bądź rażąco niskich efektów jego działalności,
      l) inne działania informacyjne.
   3. Oddziały PFRON - w zakresie określonym procedurami realizacji programu.
4. Zadania, określone w ust. 3 pkt 2 są realizowane przez Centralny Ośrodek Informacji w ramach jednostki organizacyjnej Biura PFRON, odpowiadającej za programowanie i komunikację społeczną.
5. Sprawy związane z zawieraniem i realizacją porozumień i umów, obsługą finansową i rozliczeniami w ramach programu określają procedury realizacji programu.

VII. Warunki uczestnictwa w modułach A i B programu

1. Warunkiem uczestnictwa w programie w module A i B jest:
   1. nieposiadanie wymagalnych zobowiązań wobec PFRON,
   2. nieposiadanie wymagalnych zobowiązań wobec Zakładu Ubezpieczeń Społecznych lub Urzędu Skarbowego,
   3. przedłożenie projektu organizacji ośrodka wraz z harmonogramem realizacji i preliminarzem kosztów,
   4. określenie posiadanych zasobów rzeczowych, organizacyjnych i lokalowych, które zostaną wykorzystane przy tworzeniu ośrodka.
2. Dofinansowaniem ze środków PFRON w ośrodkach mogą zostać objęte wynagrodzenia wyłącznie osób niepełnosprawnych, posiadających wykształcenie co najmniej średnie. Pierwszeństwo zatrudnienia w ośrodkach mają osoby, zarejestrowane w powiatowych urzędach pracy jako bezrobotne lub poszukujące pracy niepozostające w zatrudnieniu.
3. Budynki, w których znajdują się lub będą znajdować się ośrodki, muszą być dostępne dla osób z różnymi rodzajami niepełnosprawności, w zakresie umożliwiającym tym osobom swobodny, samodzielny dostęp do pomieszczeń ośrodka.

VIII. Przeznaczenie środków finansowych oraz koszty kwalifikujące się do objęcia pomocą w ramach programu

1. W ramach modułu A:
   1. środki programu przeznaczane są na tworzenie i działalność ośrodków informacji przy jednostkach samorządu terytorialnego szczebla powiatowego lub ich jednostkach organizacyjnych. W każdym ośrodku mogą być zatrudnione osoby niepełnosprawne w liczbie nieprzekraczającej 2 etatów, objętych dofinansowaniem ze środków PFRON, w przeliczeniu na pełny wymiar czasu pracy,
   2. w programie uczestniczyć mogą maksymalnie 32 powiaty, po 2 w każdym województwie.
2. W ramach modułu B:
   1. środki programu przeznaczane są na tworzenie i działalność ośrodków informacji przy ogólnopolskich organizacjach pozarządowych. W każdym ośrodku mogą być zatrudnione osoby niepełnosprawne w liczbie nieprzekraczającej 2 etatów, objętych dofinansowaniem ze środków PFRON, w przeliczeniu na pełny wymiar czasu pracy,
   2. w programie uczestniczyć może maksymalnie 7 organizacji pozarządowych, z których każda może utworzyć nie więcej, niż 3 ośrodki.
3. W ramach modułu C:
   1. środki programu przeznaczane są w szczególności na:
      a) wydawanie materiałów informacyjnych,
      b) prowadzenie infolinii dla osób niepełnosprawnych,
      c) szkolenia osób zatrudnionych w ramach programu,
      d) prowadzenie działań informacyjnych i promocyjnych,
      e) realizację zamówień publicznych,
   2. poszczególne przedsięwzięcia, wymienione w pkt 1, realizowane są przez Centralny Ośrodek Informacji lub przez wykonawców, wyłonionych w trybie określonym procedurami obowiązującymi w PFRON.
4. W ramach modułów A i B dofinansowaniem ze środków PFRON mogą być objęte koszty:
   1. wyposażenia nowych miejsc pracy dla niepełnosprawnych pracowników ośrodków oraz doposażenia miejsc pracy w kolejnych latach funkcjonowania ośrodka, z tym, że wyposażenie i doposażenie musi być odpowiednie do potrzeb wynikających z rodzaju ich niepełnosprawności,
   2. adaptacji pomieszczeń w zakresie likwidacji barier uniemożliwiających osobom niepełnosprawnym korzystanie z tych pomieszczeń,
   3. wynagrodzenia oraz składek należnych na ubezpieczenie społeczne od wynagrodzenia niepełnosprawnych pracowników ośrodków; kwota wynagrodzenia brutto nie może przekroczyć kwoty 2,5 – krotności najniższego wynagrodzenia w przeliczeniu na pełny wymiar czasu pracy w pierwszych 12 miesiącach zatrudnienia pracownika i 3-krotności najniższego wynagrodzenia w przeliczeniu na pełny wymiar czasu pracy w latach następnych,
      
      3a) składek należnych od pracodawcy na ubezpieczenia społeczne od wynagrodzeń niepełnosprawnych pracowników ośrodków,
   4. należne od zatrudnionych w ośrodku pracowników niepełnosprawnych składki na Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych oraz Fundusz Pracy i Zakładowy Fundusz Świadczeń Socjalnych,
   5. inne, związane bezpośrednio z działalnością ośrodka, w szczególności:
      a) wynajmu pomieszczeń lub ich części, na działalność ośrodka,
      b) eksploatacji pomieszczeń (wraz z mediami) w części niezbędnej do prawidłowego funkcjonowania ośrodka,
      c) usług pocztowych i telekomunikacyjnych oraz związanych z użytkowaniem Internetu, w tym przyłączenia do sieci,
      d) zakupu oprogramowania komputerowego na potrzeby ośrodka,
      e) transportu w zakresie uzasadnionym działalnością ośrodka,
      f) usług zleconych wykonawcom zewnętrznym (w przypadku gdy realizator nie może wykonać samodzielnie czynności będących przedmiotem usług) – w części związanej z realizacją zadania,
      g) przygotowania i wydania albo zakupu materiałów informacyjnych lub promocyjnych, w tym w formie elektronicznej, z tym, że w przypadku autorskich materiałów, opracowanych przez ośrodki, muszą one zostać zaakceptowane przez Centralny Ośrodek Informacji,
      h) kolportażu,
      i) delegacji,
      j) ubezpieczenia OC pracowników niepełnosprawnych oraz ubezpieczenia sprzętu i lokali, w których funkcjonują ośrodki,
      k) pozostałe koszty bieżące (w tym: materiały biurowe i środki czystości).
5. Dofinansowanie kosztów, o których mowa w ust. 4 pkt 1 nie może przekroczyć kwoty 15.000 zł na każde wyposażone nowe miejsce pracy oraz do 9.000 zł rocznie na ośrodek na doposażenie stanowisk pracy.
6. Dofinansowanie kosztów, o których mowa w ust. 4 pkt 2 nie może przekroczyć kwoty 15.000 zł na każde zaadaptowane pomieszczenie oraz wymaga wcześniejszej akceptacji kosztorysu tych prac przez PFRON.
7. Dofinansowanie kosztów, o których mowa w ust. 4 pkt 3 i 3a obejmuje również koszty poniesione za czas niezdolności pracownika do pracy, o której mowa w art. 92 Kodeksu pracy. Dofinansowanie nie obejmuje wynagrodzenia pracownika oraz składek należnych od pracodawcy i pracownika na ubezpieczenie społeczne od wynagrodzeń, w części finansowanej przez budżet państwa lub PFRON na podstawie przepisów ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 roku o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych.
8. W stosunku do kosztów, o których mowa w ust. 4 pkt 4, dofinansowanie nie obejmuje kosztów pracodawcy w części finansowanej przez budżet państwa lub PFRON na podstawie przepisów ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 roku o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych.
9. Dofinansowanie kosztów, o których mowa w ust. 4 pkt 5 nie może przekroczyć kwoty 60.000 zł rocznie na jeden ośrodek.
10. Wypłata dofinansowania kosztów, o których mowa w ust. 4, dokonywana jest w formie zaliczkowej.

IX. Tryb postępowania w modułach A i B programu

1. Wyłonienie realizatorów programu w modułach A i B odbywa się na zasadach konkursów ofert, z zastrzeżeniem ust. 8.
2. Do przeprowadzenia konkursów, o których mowa w ust. 1 oraz negocjacji z oferentami, Prezes Zarządu PFRON powołuje Komisję Konkursową.
3. Komisja Konkursowa dokonuje analizy ofert oraz rekomenduje listę oferentów, z którymi powinny zostać zawarte porozumienia. Lista oferentów zostaje przekazana za pośrednictwem jednostki organizacyjnej Biura PFRON, odpowiadającej za programowanie i komunikację społeczną do akceptacji Zarządu PFRON.
4. Akceptacja listy oferentów przez Zarząd PFRON stanowi podstawę do zawarcia pomiędzy PFRON a oferentem wieloletniego porozumienia. Zawarcie porozumienia oznacza przyjęcie przez oferenta zasad uczestnictwa w programie.
5. Porozumienie, o którym mowa w ust. 4, określa w szczególności:
   1. zakres zadań, które objęte zostaną finansowaniem w ramach programu,
   2. szacunkową wartość zadań, przewidywanych do realizacji,
   3. obowiązki i uprawnienia stron.
6. Niezwłocznie po zawarciu porozumienia, o którym mowa w ust. 4, Komisja Konkursowa wzywa realizatora do negocjacji, obejmujących w szczególności preliminarz kosztów funkcjonowania ośrodków. Wynegocjowane kwoty stanowią podstawę do wystąpienia do Zarządu PFRON o akceptację podziału środków na dany rok kalendarzowy. Wystąpienie to składa jednostka organizacyjna Biura PFRON, odpowiadająca za programowanie i komunikację społeczną, na podstawie sprawozdania Komisji Konkursowej.
7. Zaakceptowana przez Komisję Konkursową wynegocjowana oferta stanowi podstawę do zawarcia umowy z realizatorem o dofinansowanie na dany rok.
8. W stosunku do realizatorów, którzy zawarli umowy w ramach programu Ośrodki Informacji dla Osób Niepełnosprawnych, funkcjonującego w latach 2005-2007 na pisemny wniosek realizatorów, Komisja Konkursowa negocjuje przedłożone preliminarze na kolejny okres działalności ośrodka bez konieczności ponownego uczestniczenia w konkursie. Funkcjonowanie ośrodka do końca trwania niniejszego programu wymaga zawarcia porozumienia i umowy. Wynegocjowana przez Komisję Konkursową kwota dofinansowania każdorazowo wymaga akceptacji Zarządu PFRON.
9. Szczegółowy tryb i zasady:
   1. organizacji konkursów, o których mowa w ust. 1,
   2. zawierania porozumień, o których mowa w ust. 4,
   3. zawierania umów, o których mowa w ust. 7, w tym umów na kolejne lata funkcjonowania ośrodka,
   4. rozpatrywania wniosków, o których mowa w ust. 8, w tym terminów ich składania,
   5. uznawania kosztów objętych dofinansowaniem ze środków PFRON w ramach modułów A i B, określają procedury realizacji programu.

X. Wysokość środków finansowych przewidzianych na udzielanie pomocy w ramach programu

1. Budżet programu tworzony jest ze środków będących w dyspozycji PFRON.
2. Wysokość środków finansowych na realizację programu ustalana jest corocznie w planie finansowym PFRON.
3. Program realizowany jest do wysokości środków przewidzianych w planie finansowym.

XI. Postanowienia końcowe

1. Program realizowany jest na obszarze całego kraju.
2. Procedury realizacji programu są integralną częścią programu. PFRON zapewni ich ogólną dostępność.
3. Program będzie realizowany od 1 stycznia 2008 r. do 31 grudnia 2010 r.