Przegląd prasy
Wybory dla niepełnosprawnych
Podczas tegorocznych wyborów jedna piąta wszystkich lokali wyborczych ma być dostępna dla niepełnosprawnych wyborców. Co to oznacza?
Regulują to przepisy: do lokalu powinien prowadzić podjazd dla wózków inwalidzkich o kącie nachylenia nie większym niż 15 stopni, przed lokalem mają się znaleźć miejsca parkingowe dla osób niepełnosprawnych. Oprócz tego - szerokie drzwi, niski próg; najlepiej, by lokal znajdował się na parterze.
Krzyżanowice i Imielin na Śląsku, Ciechocinek w Kujawsko-Pomorskiem, Lipnik w Świętokrzyskiem, Teresin i Ciepielów na Mazowszu, Polska Cerkiew i Rudniki na Opolszczyźnie - to gminy, których gospodarze deklarują, że dla potrzeb osób niepełnosprawnych udało się im już dostosować wszystkie lokale wyborcze. - Wszystkie siedem naszych lokali wyborczych jest przystosowanych - zachwala Marcin Kucza, sekretarz gminy Krzyżanowice. Opowiada: - Co wybory przystosowywaliśmy po jednym lokalu: zrobiliśmy podjazd z kostki brukowej, gdzie indziej kupiliśmy metalową rampę. Czasem niewiele potrzeba.
A skąd wola, by przystosowywać lokale? - W poprzedniej kadencji mieliśmy dwóch niepełnosprawnych radnych. Trochę nalegali. Ale te udogodnienia są też bardzo przydatne dla osób starszych. Nie wiem, czy to przez te zmiany, ale w ostatnich wyborach frekwencja była o 3-4 proc. większa.
Rzecznik praw obywatelskich i organizacje zajmujące się prawami osób niepełnosprawnych zalecają gminom, by zadbały także o udogodnienia niewymagane prawem. Często to od nich zależy, czy niepełnosprawny wyborca będzie w stanie skorzystać ze swojego prawa do bezpośredniego głosowania:
1. Zorganizowanie dowozu osób niepełnosprawnych do lokali wyborczych.
2. Dostępność otoczenia lokalu wyborczego - np. szeroka furtka (ok. 1 m), ścieżka o równej, twardej nawierzchni.
3. Wyraźne oznaczenie, że lokal jest dostępny dla osób niepełnosprawnych (widoczne z daleka, w odpowiednim miejscu i w kontrastowych kolorach).
4. Oznaczenie (strzałkami, napisami) drogi, którą wyborca niepełnosprawny może się dostać do wejścia dostosowanego do jego potrzeb, a także odpowiednie oznaczenia wewnątrz budynku. Posadzki z nawierzchnią o właściwościach przeciwpoślizgowych. Schody oznaczone odblaskową, widoczną taśmą. Brak wykładzin.
5. W bezpośrednim pobliżu toaleta dostępna dla osób niepełnosprawnych.
6. Stół komisji usytuowany w miejscu łatwo dostępnym, odpowiednio oświetlonym, którego wysokość pozwoli na podjechanie wózkiem inwalidzkim.
7. Udostępnienie osobom niedowidzącym szkła powiększającego (tak jak udostępnia się wyborcom długopisy). Informacja o możliwości skorzystania z lupy powinna być umieszczona w widocznym miejscu, a napis - odpowiednio dużymi i kontrastującymi literami.
8. Komisja powinna mieć ramki do podpisywania się na liście przez osoby niedowidzące i niewidome.
Lokal powinien być wygłuszony (np. zasłonami, kotarami), by pogłos nie utrudniał słyszenia osobom z aparatami słuchowymi czy słabosłyszącym.
Masz prawo do informacji
Kodeks wyborczy (art. 37a) nakłada na gminy i organy wyborcze obowiązek informowania osób niepełnosprawnych o ich prawach, o terminach wyborczych, a także o komitetach wyborczych biorących udział w wyborach i o kandydatach.
Te informacje niepełnosprawny wyborca może uzyskać telefonicznie, korespondencyjnie lub drogą elektroniczną. Powinny znajdować się na stronie internetowej urzędu gminy, a na wniosek wyborcy - zostać mu przesłane mailem.
Państwowa Komisja Wyborcza ma obowiązek zamieszczać informacje o prawach wyborczych osób niepełnosprawnych na swojej stronie internetowej (w tym w formie dostępnej dla osób niewidomych i niedowidzących), udzielać informacji telefonicznie, a na wniosek zainteresowanego przesłać mu materiały wydrukowane brajlem (art. 37b)
Obwieszczenia wyborcze - w lokalu wyborczym i poza nim - powinny być umieszczone na takiej wysokości i w takim miejscu, by mogła się z nimi zapoznać osoba na wózku czy o kulach. Na prośbę niepełnosprawnego wyborcy członek obwodowej komisji wyborczej musi przeczytać jej treść obwieszczeń (art. 37c).