Celem funduszu jest redukcja różnic w zamożności i jakości życia w państwach członkowskich i regionach Unii Europejskiej a przez to promocja spójności gospodarczej i społecznej w tych regionach.

Odbywa się to poprzez promocję zatrudnienia oraz pomoc państwom członkowskim w przystosowaniu krajowych zasobów ludzkich do nowych zjawisk gospodarczych i globalnych wyzwań, tj.:

• Prowadzony jest rozdział środków finansowych między państwa członkowskie i regiony, w szczególności te o mniej zaawansowanym stopniu rozwoju gospodarczego.
• Fundusz to kluczowy element strategii UE 2020 na rzecz wzrostu gospodarczego i zatrudnienia, która ma poprawić jakość życia obywateli UE, zapewniając im lepsze kwalifikacje i większe szanse na rynku pracy.

W ramach Strategii Lizbońskiej przyjętej przez Unię Europejską w 2000 roku zaplanowano osiągnięcie stopy zatrudnienia na poziomie 70% dla mężczyzn dla całej Unii oraz ponad 60% procent dla kobiet. Innym planowanym wskaźnikiem jest osiągnięcie zatrudnienia starszych pracowników na poziomie 50%.

W celu wspierania Strategii Lizbońskiej EFS przyjął następujące priorytety na lata 2000–2006:

• Aktywna polityka rynku pracy mająca na celu zwalczanie i zapobieganie bezrobociu,
• Stworzenie bądź zapewnienie równych szans w dostępie do rynku pracy,
• Podniesienie jakości szkolenia i kształcenia w ramach uczenia się przez całe życie (Lifelong learning), które ma na celu podtrzymanie zdolności do bycia zatrudnionymi poprzez promowanie mobilności zawodowej,
• Stworzenie wykwalifikowanych, przeszkolonych i elastycznych pracowników oraz nowych form organizacji pracy,
• Wspieranie przedsiębiorczości i tworzenie warunków ułatwiających organizację miejsc pracy.

W obecnej perspektywie programowej 2007–2013 priorytetem jest zwiększanie zdolności adaptacyjnych pracowników, przedsiębiorstw i przedsiębiorców poprzez lepsze przewidywanie i pozytywne zarządzanie zmianami gospodarczymi. W ramach tego priorytetu EFS wspiera modernizację i wzmacnianie instytucji rynku pracy, aktywne działania na rynku pracy oraz akcje promujące kształcenie przez całe życie także wewnątrz firm. W okresie tym wzmacniana jest także zdolność instytucji publicznych w zakresie opracowywania i wdrażania polityk i usług.

Promowane jest także partnerstwo trójsektorowe pomiędzy sektorem prywatnym, pozarządowym i publicznym.

Źródło: www.efs.gov.pl, www.ec.europa.eu na podstawie: Europejski Fundusz Społeczny – 50 lat inwestycji w kapitał ludzki – ISBN 92-79-03368-9 Europejski Fundusz Społeczny w Polsce, 2007-2013,