Procedury realizacji programu oraz załączniki 
Lista podmiotów uczestniczących w programie TRENER PRACY
Założenia – przesłanki programu
Niska aktywność zawodowa osób niepełnosprawnych stanowi poważny problem społeczny i ekonomiczny. Niezbędnym staje się opracowanie nowocześniejszych, bardziej zindywidualizowanych i nakierowanych
na aktywny udział w otwartym rynku pracy, form zatrudnienia osób niepełnosprawnych.
Wprowadzony do ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnieniu osób niepełnosprawnych zapis, umożliwiający pracodawcy zwrot miesięcznych kosztów zatrudnienia pracowników pomagających pracownikowi niepełnosprawnemu w pracy w zakresie czynności ułatwiających komunikowanie się z otoczeniem, a także czynności niemożliwych lub trudnych do samodzielnego wykonania przez pracownika niepełnosprawnego na stanowisku pracy, nie jest powszechnie wykorzystywany w praktyce.
Mając na uwadze powyższe, Państwowy Fundusz Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych, realizując zadania z zakresu aktywizacji zawodowej osób niepełnosprawnych, rozszerza katalog oferowanej pomocy o nowy program bazujący na koncepcji zatrudnienia wspomaganego.
Program pilotażowy „TRENER PRACY - zatrudnienie wspomagane osób niepełnosprawnych” zakłada zatrudnienie na podstawie umowy o pracę osoby niepełnosprawnej wymagającej podczas wykonywania pracy pomocy innych osób.
Beneficjentami tej formy pomocy są osoby, które ze względu na rodzaj oraz stopień niepełnosprawności mają trudności w znalezieniu zatrudnienia, przez co pozostają bierne zawodowo.
Kluczową rolę w zatrudnieniu wspomaganym pełni trener pracy, który we współpracy z doradcą zawodowym i psychologiem wspiera osobę niepełnosprawną w procesie zdobywania i utrzymywania zatrudnienia. Wymiar i rodzaj wsparcia jest ściśle powiązany z indywidualnymi potrzebami w celu zapewnienia maksymalnej niezależności. Model ten kładzie nacisk na poszukiwanie odpowiedniego stanowiska pracy oraz pomoc w początkowym okresie zatrudnienia poprzez przygotowanie niepełnosprawnego pracownika do wykonywania zadań i obowiązków zawodowych. Kolejnym etapem jest adaptacja w nowym miejscu pracy oraz monitorowanie pracownika w celu utrzymania trwałych efektów podjętych poprzednio działań.
Jednoczesnym wsparciem objęty jest pracodawca i pracownicy, wobec których trener pracy pełni funkcje doradcze i konsultacyjne.
Zatrudnienie wspomagane znajduje szereg istotnych uzasadnień. Przyczynia się do realizacji podstawowego katalogu praw przysługujących każdemu obywatelowi, takich jak: prawo do pracy, prawo wyboru, samostanowienia i prawo podejmowania decyzji w sprawie swojej aktywności zawodowej.Stanowi również bardzo cenny instrument rehabilitacji społeczneji zawodowej osób niepełnosprawnych.
Definicje pojęć:
Ilekroć w niniejszym dokumencie jest mowa o:
- programie – należy przez to rozumieć pilotażowy program „TRENER PRACY – zatrudnienie wspomagane osób niepełnosprawnych”;
- PFRON – należy przez to rozumieć Państwowy Fundusz Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych;
- trenerze pracy – należy przez to rozumieć osobę, która posiada specjalistyczne przygotowanie do świadczenia usług wspierających osobę niepełnosprawną w procesie zdobywania i utrzymywania zatrudnienia oraz do udzielania porad pracodawcy w rozwiązywaniu problemów związanych z zatrudnieniem osoby niepełnosprawnej;
- usługach trenera pracy – należy przez to rozumieć działania mające na celu:
a) przygotowanie na podstawie rozpoznanych możliwości, kwalifikacji, zainteresowań i preferencji zawodowych indywidualnego planu wsparcia i pomocy zgodnie z potrzebami osoby niepełnosprawnej,
b) pomoc osobie niepełnosprawnej w czynnościach związanych z procesem zatrudnienia,
c) wyszukanie potencjalnego pracodawcy, wybranie wspólnie z nim stanowiska pracy odpowiedniego do możliwości i kwalifikacji osoby niepełnosprawnej, określenie wymiaru czasu pracy osoby niepełnosprawnej oraz czynności, które wejdą w zakres jej obowiązków na zajmowanym stanowisku pracy,
d) przygotowanie pracodawcy i współpracowników do współdziałania z pracownikiem niepełnosprawnym oraz pomoc w ułożeniu harmonijnych stosunków pracowniczych,
e) wspomaganie osoby niepełnosprawnej na stanowisku pracy aż do całkowitej adaptacji i usamodzielnienia,
f) pomoc w dojeździe do pracy i z pracy,
g) trwałe monitorowanie pracy zatrudnionej osoby niepełnosprawnej polegające na systematycznym i ciągłym kontakcie trenera pracy z pracodawcą i pracownikiem, a także rodziną pracownika oraz udzielanie pomocy w rozwiązywaniu ewentualnie powstałych problemów zawodowych;
- doradcy zawodowym – należy przez to rozumieć osobę, posiadającą co najmniej wykształcenie wyższe zawodowe z zakresu doradztwa zawodowego lub posiadającą inne wykształcenie wyższe i potwierdzone odpowiednim dokumentem umiejętności niezbędne do wykonywania zadań z zakresu doradztwa zawodowego;
- psychologu – należy przez to rozumieć osobę posiadającą wykształcenie wyższe magisterskie o kierunku psychologia;
- koordynatorze projektu – należy przez to rozumieć osobę odpowiedzialną za prawidłowy przebieg realizacji projektu dofinansowanego w ramach programu;
- biurze projektu – należy przez to rozumieć pomieszczenie służące realizacji projektu;
- jednorazowym szkoleniu kandydata na trenera pracy – należy przez to rozumieć specjalistyczne szkolenie przygotowujące w sposób teoretyczny i praktyczny do wykonywania działań trenera pracy;
- organizacjach pozarządowych – należy przez to rozumieć stowarzyszenia, fundacje, kościelne osoby prawne, związki oraz izby działające na rzecz aktywizacji zawodowej osób niepełnosprawnych, posiadające statutowy zapis o prowadzeniu takiej działalności – tworzone na podstawie odrębnych przepisów;
- jednostkach samorządu terytorialnego – należy przez to rozumieć samorząd gminny lub samorząd powiatowy;
- beneficjencie – należy przez to rozumieć jednostkę samorządu terytorialnego lub organizację pozarządową, z którą zawarta została umowa o dofinansowanie przedstawionego w ofercie projektu oraz która odpowiada za rozliczenie projektu i rozliczenie środków finansowych przyznanych na jego realizację;
- najniższym wynagrodzeniu – należy przez to rozumieć wynagrodzenie, o którym mowa w art. 2 pkt 1) ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz. U. Nr 123, poz. 776 z późn. zm.);
- ofercie – należy przez to rozumieć projekt przedsięwzięcia, składany przez organizację pozarządową lub jednostkę samorządu terytorialnego zainteresowaną uczestnictwem w programie, zawierający następujące elementy:
a) diagnozę sytuacji, z której wynikać będzie konieczność podjęcia działań opisanych w projekcie,
b) cel projektu z określeniem, w jaki sposób realizacja projektu przyczyni się do zmiany stanu istniejącego, w tym rozwiązania problemów,
c) opis projektu,
d) harmonogram realizacji projektu,
e) budżet projektu z uwzględnieniem kosztów kwalifikowanych,
f) inne wybrane informacje dotyczące projektu;
- ewaluacji programu – należy przez to rozumieć ocenę jakości, skuteczności i efektywności programu;
- monitorowaniu – należy przez to rozumieć proces systematycznego zbierania i analizowania ilościowych i jakościowych informacji na temat programu w aspekcie finansowym i rzeczowym.
I. Nazwa programu
Pilotażowy program „TRENER PRACY – zatrudnienie wspomagane osób niepełnosprawnych”.
II. Podstawa prawna programu
Podstawą prawną uruchomienia i realizacji programu jest art. 47 ust. 1 pkt 4 lit. a ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz. U. Nr 123, poz. 776 z późn. zm.).
III. Cel
Celem programu jest wypracowanie modelu zatrudnienia wspomaganego, zapewniającego sprawne funkcjonowanie osób niepełnosprawnych na otwartym rynku pracy.
IV. Zasięg i czas trwania programu
- Program realizowany będzie pilotażowo na terenie całego kraju, od daty podjęcia uchwały przez Radę Nadzorczą PFRON o zatwierdzeniu programu do dnia 31 grudnia 2010 roku.
- Doświadczenia nabyte w trakcie realizacji programu wykorzystane zostaną do rozwoju modelu zatrudnienia wspomaganego osób niepełnosprawnych.
V. Promocja programu
Biuro PFRON przygotuje materiały informacyjne o programie i jego założeniach celem rozpowszechniania go przez podmioty takie jak: Oddziały PFRON, jednostki samorządu terytorialnego, organizacje pozarządowe wspierające osoby niepełnosprawne oraz środki masowego przekazu.
Materiał promocyjny zostanie umieszczony na stronach internetowych PFRON.
VI. Adresaci programu
Adresatami programu są:
- jednostki samorządu terytorialnego szczebla gminnego lub powiatowego – nie więcej niż 15;
- organizacje pozarządowe działające na rzecz osób niepełnosprawnych – nie więcej niż 15,
które zatrudniają lub zamierzają zatrudnić trenerów pracy.
VII. Warunki uczestnictwa
Warunkiem uczestnictwa w programie jest:
- nieposiadanie wymagalnych zobowiązań wobec PFRON;
- nieposiadanie zaległości w obowiązkowych wpłatach na PFRON;
- nieposiadanie wymagalnych zobowiązań wobec Zakładu Ubezpieczeń Społecznych i Urzędu Skarbowego;
- zobowiązanie podmiotu ubiegającego się o dofinansowanie do korzystania z usług doradcy zawodowego w czasie trwania umowy zawartej z PFRON.
VIII. Zakres pomocy oraz koszty kwalifikujące się do objęcia pomocą
- Pomoc finansowa w ramach programu udzielana jest na pokrycie kosztów uznanych za niezbędne do realizacji projektu, obejmujących w szczególności:
- jednorazowe szkolenie kandydata na trenera pracy, zawierające teoretyczne oraz praktyczne przygotowanie do wykonywania usług trenera pracy;
- wynagrodzenie trenera pracy wraz ze wszystkimi obowiązkowymi składkami na ubezpieczenie społeczne oraz innymi obowiązkowymi składkami, wynikającymi z przepisów prawa;
- wynagrodzenie doradcy zawodowego wraz ze wszystkimi obowiązkowymi składkami na ubezpieczenie społeczne oraz innymi obowiązkowymi składkami, wynikającymi z przepisów prawa;
- wynagrodzenie psychologa wraz ze wszystkimi obowiązkowymi składkami na ubezpieczenie społeczne oraz innymi obowiązkowymi składkami, wynikającymi z przepisów prawa;
- wynagrodzenie koordynatora projektu wraz ze wszystkimi obowiązkowymi składkami na ubezpieczenie społeczne oraz innymi obowiązkowymi składkami, wynikającymi z przepisów prawa;
- utrzymanie biura projektu, które obejmuje między innymi:
a) czynsz,
b) opłaty za energię elektryczną,
c) opłaty za usługi telekomunikacyjne,
d) wydatki związane z ubezpieczeniem pomieszczeń biura projektu,
e) inne opłaty związane z bieżącą eksploatacją pomieszczeń biura projektu,
f) zakup materiałów biurowych.
- Wysokość środków PFRON przeznaczonych na realizację projektu dofinansowanego w ramach programu nie może przekroczyć kwoty:
- 2.000 zł na jednego uczestnika szkolenia – kandydata na trenera pracy;
- trzykrotności najniższego wynagrodzenia, za każdego zatrudnionego w danym miesiącu trenera pracy z zastrzeżeniem ust. 3. Dofinansowanie obejmuje również koszty poniesione za czas niezdolności pracownika do pracy, o której mowa w art. 92 kodeksu pracy;
- czterokrotności najniższego wynagrodzenia, za zatrudnionego w danym miesiącu doradcę zawodowego z zastrzeżeniem ust. 4. Dofinansowanie obejmuje również koszty poniesione za czas niezdolności pracownika do pracy, o której mowa w art. 92 kodeksu pracy;
- trzykrotności najniższego wynagrodzenia, za zatrudnionego w danym miesiącu psychologa z zastrzeżeniem ust. 5. Dofinansowanie obejmuje również koszty poniesione za czas niezdolności pracownika do pracy, o której mowa w art. 92 kodeksu pracy;
- trzykrotności najniższego wynagrodzenia, za zatrudnionego w danym miesiącu koordynatora projektu z zastrzeżeniem ust. 6. Dofinansowanie obejmuje również koszty poniesione za czas niezdolności pracownika do pracy, o której mowa w art. 92 kodeksu pracy;
- 1.500 zł miesięcznie na utrzymanie biura projektu.
- W przypadku wynagradzania za pracę trenera pracy, wysokość dofinansowania, o którym mowa w ust. 2 pkt 2, nie może przekroczyć w danym miesiącu:
- iloczynu wymiaru czasu pracy zatrudnionego trenera pracy i trzykrotności najniższego wynagrodzenia – gdy wysokość wynagrodzenia oraz pochodnych, określonych w ust. 1 pkt. 2, jest równa lub większa od trzykrotności najniższego wynagrodzenia pomnożonej przez wymiar czasu pracy trenera pracy;
- wysokości wynagrodzenia oraz pochodnych od wynagrodzenia zatrudnionego trenera pracy, o których mowa w ust. 1 pkt 2 – gdy wysokość wynagrodzenia oraz pochodnych określonych w ust. 1 pkt 2, jest niższa od trzykrotności najniższego wynagrodzenia pomnożonego przez wymiar czasu pracy trenera pracy.
- W przypadku wynagradzania za pracę doradcy zawodowego, wysokość dofinansowania, o którym mowa w ust. 2 pkt 3, nie może przekroczyć w danym miesiącu:
- iloczynu wymiaru czasu pracy zatrudnionego doradcy zawodowego i czterokrotności najniższego wynagrodzenia – gdy wysokość wynagrodzenia oraz pochodnych, określonych w ust. 1 pkt 3, jest równa lub większa od czterokrotności najniższego wynagrodzenia pomnożonej przez wymiar czasu pracy doradcy zawodowego;
- wysokości wynagrodzenia oraz pochodnych od wynagrodzenia zatrudnionego doradcy zawodowego, o których mowa w ust. 1 pkt 3 – gdy wysokość wynagrodzenia oraz pochodnych określonych w ust. 2 pkt 3, jest niższa od czterokrotności najniższego wynagrodzenia pomnożonego przez wymiar czasu pracy doradcy zawodowego.
- W przypadku wynagradzania za pracę psychologa, wysokość dofinansowania, o którym mowa w ust. 2 pkt 4, nie może przekroczyć w danym miesiącu:
- iloczynu wymiaru czasu pracy zatrudnionego psychologa i trzykrotności najniższego wynagrodzenia – gdy wysokość wynagrodzenia oraz pochodnych, określonych w ust. 1 pkt 4, jest równa lub większa od trzykrotności najniższego wynagrodzenia pomnożonej przez wymiar czasu pracy psychologa;
- wysokości wynagrodzenia oraz pochodnych od wynagrodzenia zatrudnionego psychologa, o których mowa w ust. 1 pkt 4 – gdy wysokość wynagrodzenia oraz pochodnych określonych w ust. 1 pkt 4, jest niższa od trzykrotności najniższego wynagrodzenia pomnożonego przez wymiar czasu pracy psychologa.
- W przypadku wynagradzania za pracę koordynatora projektu, wysokość dofinansowania, o którym mowa w ust. 2 pkt 5, nie może przekroczyć w danym miesiącu:
- iloczynu wymiaru czasu pracy zatrudnionego koordynatora projektu i trzykrotności najniższego wynagrodzenia – gdy wysokość wynagrodzenia oraz pochodnych, określonych w ust. 1 pkt 5, jest równa lub większa od trzykrotności najniższego wynagrodzenia pomnożonej przez wymiar czasu pracy koordynatora projektu;
- wysokości wynagrodzenia oraz pochodnych od wynagrodzenia zatrudnionego koordynatora projektu, o których mowa w ust. 1 pkt 5 – gdy wysokość wynagrodzenia oraz pochodnych określonych w ust. 1 pkt 5, jest niższa od trzykrotności najniższego wynagrodzenia pomnożonego przez wymiar czasu pracy koordynatora projektu.
- Wypłata dofinansowania ze środków PFRON nastąpi zgodnie z zasadami określonymi w procedurach realizacji programu.
- Ze środków PFRON, przeznaczonych na realizację programu, mogą być finansowane usługi trenera pracy, który pozytywnie ukończył jednorazowe szkolenie kandydata na trenera pracy lub posiada udokumentowany, co najmniej roczny staż pracy w charakterze trenera pracy osoby niepełnosprawnej.
- Dofinansowane ze środków programu usługi trenera pracy, doradcy zawodowego oraz psychologa mogą dotyczyć wyłącznie:
- osób niepełnosprawnych upośledzonych umysłowo z orzeczonym znacznym lub umiarkowanym stopniem niepełnosprawności;
- osób niepełnosprawnych chorych psychicznie z orzeczonym znacznym lub umiarkowanym stopniem niepełnosprawności;
- osób niepełnosprawnych niewidomych lub głuchych z orzeczonym znacznym stopniem niepełnosprawności;
- osób niepełnosprawnych ruchowo z orzeczonym znacznym stopniem niepełnosprawności,
bezrobotnych lub poszukujących pracy – niepozostających w zatrudnieniu, zarejestrowanych w powiatowych urzędach pracy albo uczestników warsztatów terapii zajęciowej.
IX. Wysokość środków przewidzianych na udzielenie pomocy w ramach programu
- Budżet programu tworzony jest ze środków będących w dyspozycji PFRON.
- Wysokość środków finansowych przeznaczonych na realizację programu ustalana jest corocznie w planie finansowym PFRON.
- Na promocję programu oraz na przeprowadzenie ewaluacji programu przeznacza się rocznie nie więcej niż 5% środków przewidzianych na realizację programu w danym roku.
- Środki, o których mowa w ust. 3 pozostają w dyspozycji Zarządu PFRON.
X. Realizatorzy programu
- Rada Nadzorcza PFRON – w zakresie:
- zatwierdzenia programu;
- podejmowania decyzji w sprawie zmian w programie.
- Zarząd PFRON – w zakresie:
- zatwierdzenia procedur realizacji programu;
- powołania komisji konkursowej opiniującej oferty złożone w ramach konkursu;
- rozstrzygnięcia konkursu ofert;
- podejmowania decyzji finansowych w ramach programu;
- dokonania oceny realizacji programu po jego zakończeniu.
- Biuro PFRON – w zakresie:
- realizacji programu;
- zarządzania programem;
- monitorowania programu;
- dokonywania okresowej i końcowej ewaluacji programu.
- Komisja konkursowa – w zakresie wyboru ofert przesłanych przez podmioty zainteresowane udziałem w programie.
XI. Tryb postępowania
- Wybór jednostek samorządu terytorialnego oraz organizacji pozarządowych, o których mowa w rozdziale VI odbędzie się na zasadach określonych w procedurach realizacji programu, w trybie zamkniętych konkursów ofert.
- Po upływie każdego z terminów przeznaczonych na składanie ofert, komisja konkursowa wskaże podmioty dopuszczone do uczestnictwa w programie.
- Decyzje komisji konkursowej w sprawie podmiotów dopuszczonych do uczestnictwa w programie podlegają zatwierdzeniu przez Zarząd PFRON.
- Wybrane przez Zarząd PFRON podmioty składają, każdego roku realizacji projektu, wniosek o dofinansowanie zadania określonego w ofercie.
- Wnioski o dofinansowanie zadania określonego w ofercie, przyjmowane i rozpatrywane są zgodnie z trybem zawartym w procedurach realizacji programu.
- Pozytywne rozpatrzenie wniosku, o którym mowa w ust. 5, skutkuje zawarciem umowy. Umowa dofinansowania określa obowiązki oraz uprawnienia stron i stanowić będzie zobowiązanie do ich przestrzegania w danym roku realizacji zadania.
- W przypadku nieosiągnięcia zakładanej ilości uczestników, Zarząd określi kolejny termin składania ofert.
- Zasady składania ofert, kryteria i terminy rozstrzygnięcia konkursu, a także tryb rozpatrywania i realizacji projektów oraz system monitorowania i zasady ewaluacji programu zawarte są w procedurach realizacji programu.
- Procedury realizacji programu są integralną częścią programu.
- PFRON zapewni ogólnodostępność procedur realizacji programu.
- Realizacja programu będzie szczegółowo monitorowana i poddawana okresowej ewaluacji.