Organizacje pozarządowe działające na rzecz osób niepełnosprawnych stanowią istotny element rehabilitacji społecznej, ale też zawodowej tej grupy społeczeństwa. Realizowane przez stowarzyszenia, fundacje zadania z zakresu aktywizacji społecznej czy działania prowadzące do zatrudnienia osób niepełnosprawnych mogą być dofinansowane przez Fundusz. Zobacz zakres naszej współpracy z trzecim sektorem w Polsce.
Ogłoszenie konkursu pod nazwą „Moc lokalnych inicjatyw” – edycja 2025
I. Wprowadzenie
Państwowy Fundusz Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych (dalej PFRON) realizuje szeroki katalog działań wspierających proces aktywizacji zawodowej i społecznej osób z niepełnosprawnościami. Ważnym partnerem Funduszu są organizacje pozarządowe. Od wielu lat inicjują i realizują one działania, które zmierzają do jak najlepszego zaspokojenia potrzeb osób z niepełnosprawnościami. PFRON natomiast wspiera je finansowo i merytorycznie. Każdego roku w drodze otwartego konkursu ogłaszanego na podstawie art. 36 ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (dalej „ustawa o rehabilitacji”) finansujemy działania, których celem jest m.in.:
- wejście osób z niepełnosprawnościami na rynek pracy;
- zwiększenie samodzielności osób z niepełnosprawnościami;
- wzrost aktywności osób z niepełnosprawnościami w różnych dziedzinach życia;
- zapewnienie osobom z niepełnosprawnościami dostępu do informacji;
- poprawa jakości funkcjonowania otoczenia osób z niepełnosprawnościami;
- upowszechnianie pozytywnych postaw społecznych wobec osób z niepełnosprawnościami i wiedzy dotyczącej niepełnosprawności.
Według danych uzyskanych z Narodowego Spisu Powszechnego Ludności i Mieszkań 2021, liczba osób z niepełnosprawnościami ogółem w 2021 roku wynosiła 5,4 mln osób. Stanowi to 14,3% ludności kraju. Dla porównania w 2011 roku liczba osób z niepełnosprawnościami wyniosła 4,7 mln osób – ogółem 12,2%.
Wysoka liczba osób z niepełnosprawnościami wymaga dodatkowej uwagi i zaangażowania ze strony instytucji publicznych. Cały czas niezbędne jest poszukiwanie nowych środków i rozwiązań, które kompleksowo pozwalałyby docierać do jak najszerszej grupy osób z niepełnosprawnościami. Wsparcie osób z niepełnosprawnościami na poziomie lokalnym jest możliwe ze środków PFRON dystrybuowanych przez samorządy terytorialne. Nie zawsze jednak skala tego wsparcia, szczególnie w ramach konkursów dla organizacji pozarządowych, jest wystarczająca. Z tego względu wsparcie w ramach ogłoszonego przez PFRON konkursu stanowić będzie uzupełnienie istniejącej oferty dla lokalnych lub regionalnych organizacji pozarządowych, które mogłyby wspierać osoby z niepełnosprawnościami, które dotychczas nie korzystały ze środków Funduszu lub otrzymywały wsparcie w ograniczonym zakresie. Szczególną formą tego wsparcia powinna być pomoc na poziomie lokalnym lub regionalnym, w którą zaangażowane będzie najbliższe otoczenie osób z niepełnosprawnościami – rodzina, opiekunowie, sąsiedzi, wolontariusze i przedstawiciele lokalnych organizacji pozarządowych.
PFRON systematycznie zwiększa wysokość środków przekazanych na wsparcie osób z niepełnosprawnościami. Szczególnie wysoki poziom wzrostu można zaobserwować w latach 2022-2024. Na dofinansowanie projektów w konkursach o zlecenie realizacji zadań, które ogłosiliśmy na podstawie art. 36 ustawy o rehabilitacji, przekazaliśmy w latach 2022-2024 łącznie ponad 2,1 mld złotych. Kolejno, w poszczególnych latach: ponad 557 mln zł w 2022 r. (dofinansowanie 1 002 projektów), ponad 712 mln zł w 2023 r. (dofinansowanie 1 111 projektów) i 923 mln zł w 2024 r. (dofinansowanie 1 188 projektów).
W 2024 roku największą aktywność organizacji pozarządowych zaobserwowano w województwach: mazowieckim, małopolskim, lubelskim i śląskim. W województwie mazowieckim z dofinansowania skorzystało 124 podmiotów z przeznaczeniem na realizację 244 projektów. Następnie w województwie: małopolskim – 69 (109 projektów) i lubelskim – 55 (99 projektów) i śląskim – 49 (82 projekty) organizacji pozarządowych.
Najmniejszą aktywność wykazały organizacje pozarządowe w województwach: opolskim, lubuskim, zachodniopomorskim i świętokrzyskim. W województwie opolskim 15 organizacji pozarządowych skorzystało z dofinansowania 23 projektów. Dalej z województwa lubuskiego – 17 (40 projektów), zachodniopomorski – 26 (38 projektów) i świętokrzyskiego 28 (39 projektów).
Od 2022 roku można również zaobserwować stały wzrost poziomu dofinansowań na pokrycie kosztów działalności warsztatów terapii zajęciowej (WTZ) i zakładów aktywności zawodowej (ZAZ). W 2022 roku na działalność WTZ przeznaczyliśmy 742 mln zł, w 2023 roku 852 mln zł, a w 2024 roku ponad 984 mln zł.
Analogiczna sytuacja miała miejsce w przypadku ZAZ. W 2022 roku dofinansowaliśmy działalność ZAZ na 182 mln zł, w 2023 roku na 230 mln zł, a w 2024 roku na ponad 318 mln zł. Łącznie w latach 2022-2024 na działalność WTZ i ZAZ przyznaliśmy ponad 3,2 mld zł.
Na podstawie analizy siedziby organizacji pozarządowych realizujących projekty w 2024 roku, placówek świadczących wsparcie na rzecz osób z niepełnosprawnościami, liczby WTZ, ZAZ i środowiskowych domów samopomocy (ŚDS) zidentyfikowaliśmy powiaty, na terenie których wsparcie osób z niepełnosprawnościami jest świadczone w ograniczonym zakresie.
Są to powiaty, na terenie których np. organizacje pozarządowe realizujące projekty w konkursach o zlecenie realizacji zadań nie posiadają siedziby, a liczba placówek świadczących wsparcie na rzecz osób z niepełnosprawnościami, ZAZ, WTZ i ŚDS jest niewielka.
PFRON na terenie tych powiatów planuje intensyfikację działań na rzecz osób z niepełnosprawnościami oraz ich otoczenia za pośrednictwem organizacji pozarządowych.
Dodatkowo, jeżeli porównamy kwoty dofinansowań, które przyznaliśmy w latach 2022-2024 organizacjom pozarządowym na realizację projektów w konkursach o zlecenie realizacji zadań, do kwot na działalności WTZ i ZAZ, widzimy wyraźną dysproporcję w wydatkowaniu środków.
Różnice związane z:
- wysokością środków, które są przekazywane na aktywizację zawodową osób z niepełnosprawnościami prowadzoną przez WTZ i ZAZ,
- wysokością środków przeznaczonych na realizację projektów w ramach konkursów o zlecenie realizacji zadań, które w znacznym stopniu ukierunkowane są na aktywizację społeczną, oraz
- liczbą projektów, które organizacje pozarządowe realizują na obszarze poszczególnych województw,
powodują, że wsparcie (głównie związane z rehabilitacją społeczną) ma często ograniczony zasięg. Szczególnie dotyczy to regionów oddalonych od dużych miast, które charakteryzują się niską aktywnością trzeciego sektora oraz otoczenia (w tym liderów lokalnych), które mogą wspierać osoby z niepełnosprawnościami.
Celem konkursu jest wsparcie osób z niepełnosprawnościami na poziomie lokalnym, a także uwolnienie ich potencjału, wzmacniającego samostanowienie i samoorganizację oraz pobudzenie do większej aktywności np. poprzez zakładanie i rozwijanie organizacji pozarządowych. Konkurs jest działaniem komplementarnym do konkursów ogłaszanych na podstawie art. 36 ustawy o rehabilitacji i stanowi uzupełnienie oferty Funduszu w obszarze rehabilitacji społecznej osób z niepełnosprawnościami realizowanej za pośrednictwem organizacji pozarządowych.
Konkurs jest pilotażem, którego założeniem jest skierowanie działań na rzecz osób z niepełnosprawnościami i organizacji pozarządowych, które do tej pory nie korzystały ze środków PFRON lub korzystały w małym zakresie. Chodzi przede wszystkim o mniejsze społeczności i podmioty, stąd przyjęcie rozwiązania w formule konkursu grantowego, co pozwala na przekazywanie mniejszych środków finansowych i prostsze procedury korzystania z tych środków przez małe lub nowe organizacje pozarządowe. Dodatkowym efektem konkursu może być wyrównanie dysproporcji we wsparciu osób z niepełnosprawnościami, szczególnie w tych powiatach, w których zasięg projektów dofinansowanych przez PFRON w ramach zadań zlecanych na podstawie art. 36 ustawy o rehabilitacji jest na niskim poziomie. Na bazie doświadczeń zebranych w trakcie realizacji pierwszej edycji konkursu, w tym przeprowadzonej ewaluacji wypracujemy rozwiązania służące wdrożeniu konkursu w kolejnych latach.
II. Podstawa prawna
Konkurs przeprowadzimy zgodnie z przepisami ustawy z dnia 24 kwietnia 2003 roku o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie (dalej „ustawa o działalności pożytku publicznego”) oraz na podstawie art. 36 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 roku o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (dalej „ustawa o rehabilitacji”).
Operatorzy projektów będą zobowiązani do realizacji konkursów w makroregionach w oparciu o zapisy ustawy o działalności pożytku publicznego, a w szczególności tych, które regulują zastosowanie instrumentu przewidzianego w art. 16a tej ustawy.
III. Kto może uczestniczyć w konkursie
W konkursie mogą uczestniczyć podmioty wymienione w art. 3 ust. 2 oraz w art. 3 ust. 3 ustawy o działalności pożytku publicznego (dalej „organizacje pozarządowe”). Dotyczy to zarówno organizacji pozarządowych, które będą Operatorami projektów w makroregionach, jak i grantobiorców.
IV. Cel konkursu PFRON
Głównym celem konkursu jest wsparcie na poziomie lokalnym osób z niepełnosprawnościami i ich otoczenia.
Dodatkowymi celami konkursu są:
- wzmocnienie samostanowienia, niezależności i aktywności obywatelskiej osób z niepełnosprawnościami poprzez umożliwienie realizacji oddolnych inicjatyw;
- prowadzenie działań o charakterze edukacyjnym i animacyjnym, których celem jest pobudzanie środowiska osób z niepełnosprawnościami i ich otoczenia do zrzeszania się, aktywnego działania w środowisku lokalnym, tworzenia i rozwijania organizacji pozarządowych.
W drodze otwartego konkursu ofert, na podstawie ofert złożonych przez organizacje pozarządowe, wyłonimy ośmiu Operatorów odpowiedzialnych za udzielanie grantów oraz prowadzenie działań animacyjnych i edukacyjnych w makroregionach. Rolą Operatora będzie ogłoszenie i obsługa otwartego konkursu ofert dla organizacji pozarządowych w makroregionie, w tym przyznanie grantów oraz ich rozliczenie.
Na potrzeby konkursu wyodrębniliśmy osiem makroregionów:
- I makroregion (województwo: pomorskie i warmińsko-mazurskie);
- II makroregion (województwo: podlaskie i lubelskie);
- III makroregion (województwo: mazowieckie i łódzkie);
- IV makroregion (województwo: małopolskie i podkarpackie);
- V makroregion (województwo: śląskie i świętokrzyskie);
- VI makroregion (województwo: dolnośląskie i opolskie);
- VII makroregion (województwo: kujawsko-pomorskie i wielkopolskie);
- VIII makroregion (województwo: zachodniopomorskie i lubuskie).
Rolą Operatora będzie także współpraca z regionalnymi i lokalnymi instytucjami odpowiedzialnymi i zaangażowanymi w kreowanie oraz rozwijanie lokalnych polityk społecznych tj. m.in. Regionalnymi Ośrodkami Polityki Społecznej, Ośrodkami Pomocy Społecznej, Powiatowymi Centrami Pomocy Rodzinie, Centrami Usług Społecznych, Ośrodkami Wsparcia Ekonomii Społecznej, Centrami Aktywności Lokalne i ośrodkami kultury.
W przypadku braku wyłonienia Operatora na jeden z makroregionów dopuszczamy możliwość ogłoszenia nowego konkursu (na zasadach określonych w dokumentacji konkursowej).
V. Wysokość środków przeznaczonych na realizację Konkursu
Budżet konkursu PFRON wynosi 12 000 000,00 złotych, w tym:
- na każdy makroregion przeznaczymy po 1 500 000,00 zł;
- na każde województwo przeznaczymy po 750 000,00 zł;
- maksymalna wysokość jednego grantu to 70 000,00 złotych.
VI. Sposób realizacji konkursu PFRON i obowiązki Operatorów
Ogólne warunki konkursu – wybór Operatorów
- wybór Operatorów nastąpi na podstawie ogłoszonego przez PFRON otwartego konkursu ofert;
- organizacje pozarządowe mogą złożyć ofertę wspólną; w umowie, którą organizacje zawierają pomiędzy sobą musi zostać określony zakres zadań w projekcie; ponadto, musi zostać wskazany Operator-Lider, który będzie odpowiedzialny m.in. za przygotowanie i przekazanie do PFRON sprawozdania z realizacji projektu; Lider będzie również odpowiedzialny za weryfikację dokumentów rozliczeniowych, które otrzyma od pozostałych Operatorów (Partnerów) i na podstawie których przygotowuje wyżej wymienione sprawozdanie;
- każda organizacja pozarządowa może złożyć tylko jedną ofertę (złożenie oferty wspólnej wyczerpuje limit zarówno lidera, jak i partnera);
- jedna oferta może dotyczyć wyłącznie jednego makroregionu;
- wkład własny nie jest wymagany;
- możliwość finansowania kosztów pośrednich (administracyjnych), promocji projektu oraz zakupu środków trwałych ponoszonych przez Operatora – do 10% alokacji środków z konkursu na makroregion;
- niewykorzystane środki w danym województwie mogą zostać przeznaczone na finansowanie grantów z drugiego województwa z danego makroregionu (znajdujących się na liście rezerwowej).
Kryteria dostępu (Operator)
Jeżeli Twoja organizacja chce pełnić rolę Operatora musi:
- posiadać doświadczenie w realizacji projektów (w okresie ostatnich 24 miesięcy licząc wstecz od daty ogłoszenia konkursu przez PFRON), których celem było:
- wsparcie osób z niepełnosprawnościami i ich otoczenia (rodziców i opiekunów, w tym wolontariuszy);
- wsparcie rozwoju wolontariatu i samopomocy oraz animowania środowiska osób z niepełnosprawnościami i ich otoczenia (rodziców i opiekunów, w tym wolontariuszy) oraz organizacji pozarządowych;
- prowadzić działania na rzecz osób z niepełnosprawnościami przez okres co najmniej 24 miesięcy (licząc wstecz od daty ogłoszenia konkursu);
- posiadać statutowy zapis o prowadzeniu działań na rzecz osób z niepełnosprawnościami;
- posiadać na terenie makroregionu dostępną dla osób z niepełnosprawnościami siedzibę lub minimum jedną terenową jednostkę organizacyjną nieposiadającą osobowości prawnej (np. oddział, koło).
Kryterium merytoryczne (Operator)
W ofercie musisz przedstawić pomysł na realizację:
- działań o charakterze animacyjnym i edukacyjnym dla osób z niepełnosprawnościami, grup nieformalnych i liderów lokalnych wspierających osoby z niepełnosprawnościami oraz ich otoczenie (rodziców i opiekunów, w tym wolontariuszy);
- konkursu w makroregionie z uwzględnieniem diagnozy środowiska lokalnego i sytuacji osób z niepełnosprawnościami, zasad i warunków przeprowadzenia konkursu, form promocji i informacji o konkursie w województwach wchodzących w skład makroregionu, kryteriów wyboru grantobiorców i ram czasowych.
Kryterium premiujące (Operator)
Twoja organizacja może otrzymać dodatkowe punkty za:
- doświadczenie w realizacji projektów, w których była Operatorem środków publicznych w programie lub konkursie grantowym dla m.in. organizacji pozarządowych (również jako partner):
- 1 punkt – za realizację 1 projektu w ciągu ostatnich 2 lat;
- 2 punkty – za realizację 2 projektów w ciągu ostatnich 5 lat;
- 3 punkty – za realizację minimum 3 projektów w ciągu ostatnich 5 lat;
- wkład własny finansowy ze źródeł niepublicznych lub źródeł publicznych (innych niż PFRON):
- 2 punkty – za wniesienie wkładu własnego, który przekracza co najmniej 2% kosztów kwalifikowalnych projektu, ale nie więcej niż 4% tych kosztów;
- 3 punkty – za wniesienie wkładu własnego, który przekracza 4% kosztów kwalifikowalnych projektu, ale nie więcej niż 6% tych kosztów;
- 4 punkty – za wniesienie wkładu własnego, który przekracza 6% kosztów kwalifikowalnych projektu, ale nie więcej niż 8% tych kosztów;
- 5 punktów – za wniesienie wkładu własnego, który przekracza 8% kosztów kwalifikowalnych projektu;
- posiadanie dodatkowych terenowych jednostek organizacyjnych nieposiadających osobowości prawnej (np. oddział, koło) na terenie makroregionu:
- 2 punkty – za posiadanie minimum 2 jednostek organizacyjnych na terenie makroregionu;
- 3 punkty – za posiadanie minimum 3 jednostek organizacyjnych na terenie makroregionu;
- 5 punktów – za posiadanie minimum 4 jednostek organizacyjnych na terenie każdego województwa wchodzących w skład makroregionu.
Jako Operator projektu Twoja organizacja będzie zobowiązana do:
- ogłoszenia otwartego konkursu ofert i organizacji naboru, oceny złożonych ofert oraz podpisania i rozliczenia umów z grantobiorcami;
- ogłoszenia konkursu w makroregionie najpóźniej w terminie 60 dni kalendarzowych licząc od dnia zawarcia umowy z PFRON;
- zapewnienia generatora wniosków do obsługi konkursu spełniającego wytyczne WCAG 2.1 (w tym do rozliczania sprawozdań z przyznanych grantów);
- organizacji spotkań informacyjnych i konsultacyjnych w trakcie naboru ofert i rozliczania umów;
- promocji konkursu dla grantobiorców w makroregionie (np. w mediach lokalnych, społecznościowych);
- posiadania strony internetowej spełniającej wytyczne WCAG 2.1;
- zapewnienia opiekuna merytorycznego posiadającego minimum 2 lata doświadczenia zawodowego w realizacji działań na rzecz osób z niepełnosprawnościami (w tym projektów skierowanych do ww. grupy), którego rolą będzie świadczenie stałego wsparcia merytorycznego w trakcie realizacji grantu (bezpośredniego, telefonicznego i on-line). Obowiązkiem opiekuna będzie (przynajmniej raz w okresie realizacji projektu) kontakt z grantobiorcami w miejscu realizacji projektu. W przypadku zidentyfikowania problemów w realizacji projektu przez grantobiorcę, które w opinii opiekuna mogą przyczynić się np. do znacznych opóźnień w harmonogramie projektu lub ryzyka niezrealizowania projektu – wizyta opiekuna w miejscu realizacji projektu jest obowiązkowa;
- prowadzenia działań (szkoleń, warsztatów, zespołów aktywności społecznej), których celem jest edukowanie i pobudzanie środowiska osób z niepełnosprawnościami i ich otoczenia do zrzeszania się, aktywnego działania w środowisku lokalnym, tworzenia i rozwijania organizacji pozarządowych;
- prowadzenia szkoleń i warsztatów dla kadry (w tym wolontariuszy) organizacji pozarządowych, bezpośrednio zaangażowanej we wsparcie osób z niepełnosprawnościami oraz ich otoczenia - (szkolenia z pisania i rozliczania projektów, szkolenia wzmacniające potencjał osób i organizacji, tutoring i coaching itp.);
- działania animacyjne i edukacyjne dla osób z niepełnosprawnościami, ich otoczenia oraz organizacji pozarządowych, o których mowa powyżej mogą być realizowane w formie on-line lub w formie hybrydowej. Minimalna liczba godzin realizowanych działań to 35 godzin zegarowych;
- zebrania informacji o liczbie osób z niepełnosprawnościami, otoczenia osób z niepełnosprawnościami, wolontariuszy, członków organizacji pozarządowych i liderów lokalnych objętych wsparciem w konkursie;
- współpracy z regionalnymi i lokalnymi instytucjami odpowiedzialnymi i zaangażowanymi w kreowanie i rozwijanie lokalnych polityk społecznych;
- udziału w wydarzeniach i spotkaniach organizowanych przez PFRON (co do zasady w formie zdalnej) np. spotkaniach grup i posiedzeniach plenarnych Forum Dialogu. Operator może zostać poproszony o przedstawienie informacji dotyczących realizowanego w makroregionie konkursu lub prezentacji dobrych praktyk (projektów).
Ważne! Działania, o których mowa powyżej muszą obejmować swoim zasięgiem cały makroregion. Dodatkowo działania te nie mogę być realizowane na terenie innego makroregionu.
Na co możesz przyznać grant?
Grant możesz przeznaczyć na realizację zadań, które zostały wskazane w rozporządzeniu Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 7 lutego 2008 r. w sprawie rodzajów zadań z zakresu rehabilitacji zawodowej i społecznej osób niepełnosprawnych zlecanych fundacjom oraz organizacjom pozarządowym. Uwaga! Poniżej wskazaliśmy zadania, których nie możesz finansować w ramach grantu.
W ramach otwartego konkursu ofert jako Operator projektu Twoja organizacja może przyznać grant na np.:
- wsparcie psychologiczne i poradnicze dla osób z niepełnosprawnościami;
- organizację spotkań/imprez i innych wydarzeń dla osób z niepełnosprawnościami oraz ich otoczenia (z uwzględnieniem warunku zapewnienia dostępności);
- organizację:
- szkoleń,
- kursów,
- warsztatów,
- grup środowiskowego wsparcia oraz
- zespołów aktywności społecznej;
dla osób z niepełnosprawnościami, członków ich rodzin, opiekunów, kadry i wolontariuszy bezpośrednio zaangażowanych w proces rehabilitacji zawodowej lub społecznej osób z niepełnosprawnościami, których celem jest między innymi pobudzanie środowiska osób z niepełnosprawnościami oraz ich otoczenia do działań związanych z integracją tych osób, tworzeniem i rozwijaniem, samopomocy sąsiedzkiej, wspólnot lokalnych;
- organizowanie szkoleń, kursów i warsztatów dla wolontariuszy, których celem jest rozwój wolontariatu na rzecz osób z niepełnosprawnościami.
W ramach projektów grantowych dopuszczamy możliwość finansowania wydatków inwestycyjnych, których wysokość nie może przekroczyć 10% wartości grantu.
Wykluczamy możliwość finansowania następujących zadań:
- prowadzenie rehabilitacji osób z niepełnosprawnościami w różnych typach placówek;
- organizowanie i prowadzenie zintegrowanych działań na rzecz włączania osób z niepełnosprawnościami w rynek pracy, w szczególności przez:
- doradztwo zawodowe;
- przygotowanie i wdrożenie indywidualnego planu drogi życiowej i zawodowej,
- prowadzenie specjalistycznego poradnictwa zawodowego i pośrednictwa pracy, mających na celu przygotowanie do aktywnego poszukiwania pracy i utrzymania w zatrudnieniu osób z niepełnosprawnościami;
- zakup, szkolenie i utrzymanie psów asystujących w trakcie szkolenia;
- utrzymanie psów asystujących;
- organizowanie i prowadzenie szkoleń dla tłumaczy języka migowego oraz tłumaczy-przewodników;
- prowadzenie kampanii informacyjnych na rzecz integracji osób niepełnosprawnych i przeciwdziałaniu ich dyskryminacji;
- opracowywanie lub wydawanie publikacji, wydawnictw ciągłych oraz wydawnictw zwartych, stanowiących zamkniętą całość, w tym na nośnikach elektromagnetycznych i elektronicznych:
- dotyczących problematyki związanej z niepełnosprawnością,
- kierowanych do osób niepełnosprawnych – w tym publikowanych drukiem powiększonym, pismem Braille'a lub publikowanych w tekście łatwym do czytania.
Grupa docelowa
Uczestnikami projektów mogą być osoby z niepełnosprawnościami, które posiadają:
- orzeczenie o stopniu niepełnosprawności;
- orzeczenie o niepełnosprawności;
- orzeczenie równoważne (orzeczenie lekarza orzecznika Zakładu Ubezpieczeń Społecznych lub orzeczenie o zaliczeniu do jednej z grup inwalidów);
a także:
- członkowie rodzin osób z niepełnosprawnościami;
- opiekunowie osób z niepełnosprawnościami;
- kadra organizacji pozarządowych i wolontariusze bezpośrednio zaangażowani w proces rehabilitacji zawodowej lub społecznej osób z niepełnosprawnościami.
Ze szkoleń, warsztatów oraz działań animacyjnych i edukacyjnych mogą korzystać (oprócz organizacji realizujących granty) również organizacje pozarządowe, które nie są realizatorami grantów oraz osoby (otoczenie osób z niepełnosprawnościami), które nie są powiązane z organizacjami realizującymi granty.
Pamiętaj! Grant może otrzymać organizacja pozarządowa, która posiada siedzibę na terenie województwa wchodzącego w skład makroregionu.
Ważne! Jedna organizacja pozarządowa może otrzymać maksymalnie dwa granty.
Grantu nie możesz przyznać organizacjom pozarządowym, które są powiązane osobowo lub kapitałowo z członkami władz Twojej organizacji, w szczególności poprzez interesy ekonomiczne, związki rodzinne, polityczne, lub inne sytuacje, które mogą mieć wpływ na bezstronne i obiektywne rozstrzygnięcie konkursu.
Kryteria premiujące grantobiorców
Kryteria ogólne:
- 2 punkty – za brak zawartych umów z PFRON w ramach konkursów o zlecenie realizacji zadań ogłoszonych przez PFRON na podstawie art. 36 ustawy o rehabilitacji w ciągu ostatnich 3 lat, licząc od dnia ogłoszenia naboru w makroregionie;
- 2 punkty – za zgłoszenie w konkursie projektu, który będzie realizowany we współpracy z instytucją publiczną – np. OPS, PCPR, CUS lub organizacją pozarządową – w ofercie organizacja musi opisać zakres tej współpracy i przedstawić oświadczenie o współpracy (wystawione przez instytucję / organizację, z którą planowana jest współpraca). Uwaga! Udział wyżej wymienionych podmiotów nie może generować kosztów w projekcie;
- 2 punkty – za złożenie oferty przez organizację pozarządową, która prowadzi działania na rzecz osób z niepełnosprawnościami nie dłużej niż przez okres 24 miesięcy. Okres działalności organizacji na rzecz osób z niepełnosprawnościami zostanie ustalony licząc wstecz od daty ogłoszenia konkursu w makroregionie.
Dodatkowe punkty za realizację grantu w powiecie na terenie, którego PFRON planuje zintensyfikowanie działań na rzecz osób z niepełnosprawnościami oraz ich otoczenia.
- 5 punktów – za realizację grantu w powiecie na terenie, którego organizacje pozarządowe realizujące projekty w konkursach ogłoszonych na podstawie art. 36 ustawy o rehabilitacji nie posiadają siedziby oraz nie ma placówek świadczących wsparcie na rzecz osób z niepełnosprawnościami i jest tylko jeden WTZ albo ZAZ albo ŚDS;
- 3 punkty – za realizację grantu w powiecie na terenie, którego organizacje pozarządowe realizujące projekty w konkursach ogłoszonych na podstawie art. 36 ustawy o rehabilitacji nie posiadają siedziby oraz nie ma placówek świadczących wsparcie na rzecz osób z niepełnosprawnościami i są łącznie maksymalnie 3 WTZ/ZAZ/ŚDS;
- 2 punkty – za realizację grantu w powiecie na terenie, którego organizacje pozarządowe realizujące projekty w konkursach ogłoszonych na podstawie art. 36 ustawy o rehabilitacji nie posiadają siedziby oraz jest jedna placówka świadcząca wsparcie na rzecz osób z niepełnosprawnościami i są łącznie maksymalnie 2 WTZ/ZAZ/ŚDS.
Listę powiatów, na terenie których planujemy zintensyfikowanie działań na rzecz osób z niepełnosprawnościami przekażemy Operatorom po podpisaniu umów.
Udział w kilku projektach grantowych
Uczestnik projektu może w tym samym czasie brać udział w kilku równocześnie realizowanych projektach, o ile w każdym projekcie osiągnie inne efekty. Mogą to być te same formy wsparcia/działania w kilku projektach – ważne jest to, aby cel ich realizacji w każdym projekcie był inny.
Uczestnik projektu po zakończeniu udziału w projekcie może przystąpić do innego projektu.
Dotyczy to projektów dofinansowanych ze środków PFRON, niezależnie od podstawy prawnej ich przyznania (w tym projektów dofinansowanych w konkursach ogłoszonych na podstawie art. 36 ustawy o rehabilitacji).
Grantobiorca powinien zweryfikować, na etapie rekrutacji do projektu, czy dana osoba nie korzysta już z tego samego rodzaju wsparcia w innym projekcie dofinansowanym ze środków PFRON. Może to zrobić na podstawie oświadczenia osoby zainteresowanej udziałem w projekcie.
„Projekty realizowane równocześnie” oznacza sytuację, w której terminy realizacji poszczególnych projektów pokrywają się w zakresie co najmniej 1 dnia kalendarzowego.
VII. Obowiązek zapewnienia dostępności
Jako Operator projektu będziesz zobowiązany do przestrzegania i zapewnienia dostępności dla osób z niepełnosprawnościami.
Cała dokumentacja konkursowa, materiały promocyjne (w tym materiały publikowane na stronach internetowych i w mediach społecznościowych) powinny spełniać kryteria dostępności cyfrowej.
Generator wniosków oraz strona internetowa Twojej organizacji i ewentualnie Partnera, muszą spełniać wytyczne WCAG 2.1.
Wszystkie spotkania i warsztaty organizowane przez Twoją organizację (w tym spotkania w formie on-line) muszą być dostępne dla osób z niepełnosprawnościami (o ile taka potrzeba zostanie wcześniej zgłoszona).
Grantobiorca zobowiązany będzie do zapewnienia dostępności cyfrowej dokumentacji oraz dostępności wydarzeń, w tym spotkań (w tym spotkań on-line). Dostępność wydarzeń i spotkań powinna być zapewniona na podstawie zgłoszonych potrzeb uczestników.
VIII. Jak złożyć ofertę
Wybór Operatorów
Nabór ofert przeprowadzimy w Systemie iPFRON+.
Ofertę możesz złożyć od 22 maja 2025 roku od godziny 12:00, do 18 czerwca 2025 roku do godz. 12:00. Po tym terminie nie będzie możliwości złożenia oferty.
Ofertę musisz złożyć elektronicznie, w systemie iPFRON+. Link do systemu: https://ipfronplus.pfron.org.pl.
Aby złożyć ofertę w konkursie konieczna jest rejestracja Twojej organizacji w systemie (w przypadku ofert wspólnej konieczna jest rejestracja wszystkich organizacji).
Na stronie internetowej PFRON (www.pfron.org.pl) znajdziesz informacje, jak przeprowadzić rejestrację w iPFRON+.
Pamiętaj, że w konkursie możesz złożyć tylko jedną ofertę (złożenie oferty wspólnej wyczerpuje limit zarówno lidera, jak i partnera).
Za datę złożenia oferty uznamy datę złożenia wniosku w systemie iPFRON+.
Nie składaj papierowej wersji oferty.
Ofertę może podpisać osoba, która otrzyma od Twojej organizacji uprawnienie w systemie iPFRON+ do złożenia oferty. W przypadku oferty wspólnej, jeśli ta sama osoba będzie miała w systemie iPFRON+ dostęp do konta Oferenta-Lidera i pozostałych Oferentów może podpisać ofertę w imieniu każdego Oferenta.
Pamiętaj, że ofertę, którą załączymy do umowy muszą podpisać osoby upoważnione do składania oświadczeń woli i zaciągania zobowiązań finansowych w imieniu Twojej organizacji. Będziemy tego wymagać, jeżeli Twoja organizacja otrzyma dofinansowanie i będzie aktualizowała ofertę przed zawarciem umowy. To dotyczy również każdego z Oferentów, którzy zostaną wskazani w ofercie wspólnej.
Ważne! Warunkiem złożenia oferty jest brak zaległości z tytułu zobowiązań podatkowych i składek na ubezpieczenie społeczne. W przypadku oferty wspólnej warunek ten dotyczy wszystkich partnerów.
IX. Przywrócenie terminu
W uzasadnionych przypadkach możemy podjąć decyzję o przywróceniu Twojej organizacji terminu określonego w Ogłoszeniu o konkursie (w tym w załącznikach).
Jeżeli ubiegasz się o przywrócenie terminu, we wniosku o przywrócenie terminu musisz wskazać przyczyny uchybienia terminu. Musisz również dopełnić czynności, dla której określiliśmy termin, w ciągu 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. Jeżeli dopełnienie czynności może nastąpić dopiero po odblokowaniu systemu iPFRON+ musisz dopełnić czynności, dla której przywrócimy termin, nie później niż w ciągu 7 dni od dnia, w którym odblokujemy w tym celu system.
Decyzję w sprawie przywrócenia terminu podejmują Pełnomocnicy Zarządu PFRON.
X. Sprawozdanie z realizacji projektów
Zasady rozliczania umów
Twoja organizacja jako Operator projektu, jest zobowiązana do wykorzystania przekazanych środków finansowych zgodnie z celem, na jaki zostały przyznane i na warunkach określonych umową, w szczególności zgodnie z ofertą oraz harmonogramem i kosztorysem zaktualizowanymi stosownie do przyznanego dofinansowania. Dokumenty te stanowią integralną część umowy.
Rozliczenie przyznanego dofinansowania (w tym przyznanych grantów) następuje zgodnie z obowiązującymi przepisami Ustawy o finansach publicznych, umową oraz postanowieniami dokumentacji konkursowej oraz na podstawie złożonego sprawozdania z wykonania zadania. Wzór sprawozdania jest integralną częścią umowy.
Sprawozdanie końcowe z realizacji projektu musisz złożyć terminie w terminie 30 dni od dnia zakończenia realizacji zadania publicznego i przesłać do PFRON poprzez system iPFRON+.
XI. Termin realizacji konkursu
Za kwalifikowalne uznamy koszty, które Twoja organizacja poniesie od daty rozpoczęcia realizacji projektu do daty zakończenia realizacji projektu.
Najważniejsze terminy związane z realizacją projektów i grantów:
- 18.08.2025 r. - 30.11.2026 r.– maksymalny termin realizacji projektów przez Operatorów;
- 30.01.2026 r. – maksymalny termin na złożenie sprawozdania częściowego do PFRON po zakończeniu roku budżetowego;
- 30.09.2026 r. – maksymalny termin realizacji grantów;
- 30.10.2026 r. – maksymalny termin na złożenie sprawozdań przez grantobiorców;
- 30.11.2026 r. – maksymalny termin na rozliczenie grantów (30 dni kalendarzowych);
- 30.12.2026 r. – maksymalny termin na złożenie przez Operatora sprawozdania końcowego do PFRON (30 dnia kalendarzowych);
- 31.01.2027 r. – maksymalny termin na rozliczenie sprawozdań przez PFRON.
Ważne! Twoja organizacja jako Operator projektu będzie zobowiązana do ogłoszenia konkursu najpóźniej w terminie 60 dni kalendarzowych licząc od dnia zawarcia umowy z PFRON.
Uwaga! Jeśli Twoja organizacja jako Operator projektu zaplanuje zakończenie realizacji projektu przed 30 listopada 2026 r. sprawozdanie końcowe do PFRON musisz złożyć w terminie 30 dnia kalendarzowych licząc od dnia zakończenia realizacji projektu.
XII. Obsługa Konkursu PFRON
Departament Polityki Regionalnej i Współpracy z Organizacjami Pozarządowymi, w imieniu PFRON, jest odpowiedzialny za koordynację konkursu, w tym za wybór Operatorów, zawarcie i rozliczenie umów zawartych z Operatorami.
XIII. Zadania publiczne, które PFRON zrealizował w 2024 roku i w roku poprzednim
W 2024 roku PFRON dofinansował realizację zadań/projektów z zakresu rehabilitacji zawodowej i społecznej osób z niepełnosprawnościami na łączną kwotę 923,5 mln złotych.
W 2023 roku PFRON dofinansował realizację zadań/projektów z zakresu rehabilitacji zawodowej i społecznej osób z niepełnosprawnościami na łączną kwotę 712,8 mln złotych.
Załączniki:
- Załącznik nr 1: Zasady oceny formalnej i merytorycznej ofert Operatorów;
- Załącznik nr 2: Zasady kwalifikowalności wydatków – budżet projektu Operatora;
- Załącznik nr 3: Oferta realizacji zadania publicznego;
- Załącznik nr 4: Karta oceny merytorycznej Oferty realizacji zadania publicznego;
- Załącznik nr 5A: Umowa o realizację zadania publicznego;
- Załącznik nr 5B: Umowa o realizację zadania publicznego na podstawie oferty wspólnej.

