informacje o cookies!

Używamy plików cookies, aby ułatwić Ci korzystanie z naszego serwisu oraz do celów statystycznych. Jeśli nie blokujesz tych plików, to zgadzasz się na ich użycie oraz zapisanie w pamięci urządzenia. Pamiętaj, że możesz samodzielnie zarządzać cookies, zmieniając ustawienia przeglądarki.

Kwota miesięcznego dofinansowania uzależniona jest od stopnia niepełnosprawności pracownika oraz od wymiaru czasu pracy pracownika niepełnosprawnego.

Najczęściej zadawane pytania (FAQ)

Od 1 stycznia 1998 r. w świetle przepisów ustawy o rehabilitacji (…) możesz uznać pracownika za osobę z niepełnosprawnością i wliczać do staniu zatrudnienia osób niepełnosprawnych wyłącznie po otrzymaniu od pracownika orzeczenia wydanego przez miejski, powiatowy lub wojewódzki zespół do spraw orzekania o niepełnosprawności bądź orzeczenia lekarza orzecznika Zakładu Ubezpieczeń Społecznych. Orzeczenia innych organów, wydane po 31 grudnia 1997 r. nie stanowią podstawy do uznania osoby za niepełnosprawną w rozumieniu ustawy o rehabilitacji (…). Orzeczenia o zaliczeniu do grupy inwalidzkiej lub orzeczenia z KRUS, wydane przed 1 stycznia 1998 r., traktuje się na równi z odpowiednim orzeczeniem o stopniu niepełnosprawności tylko, jeżeli są nadal ważne.

Równoważność zapisów stopni niepełnosprawności w obecnym i byłym systemie orzecznictwa.

Wyroki sądów pracy i ubezpieczeń społecznych wydane w postępowaniu odwoławczym od:

  • orzeczenia wydanego przez wojewódzki zespół do spraw orzekania o niepełnosprawności,
  • decyzji organu rentowego w sprawie ubezpieczeń społecznych,

– stanowią również podstawę do zaliczenia danej osoby do osób niepełnosprawnych.

W przypadku, gdy uzyskasz od pracownika wyrok sądowy, który w części modyfikuje orzeczenie o niepełnosprawności lub stopniu niepełnosprawności, dokumentami potwierdzającymi status osoby niepełnosprawnej są: wyrok sądu oraz orzeczenie zespołu w części nie objętej rozstrzygnięciem sądu zawartym w wyroku. Jeżeli dysponujesz np. wyrokiem sądu o przyznaniu renty, to na jego podstawie możesz ubiegać się o dofinansowanie do wynagrodzenia pracownika z niepełnosprawnością, którego ten wyrok dotyczy. W takiej sytuacji dokumentami potwierdzającymi niepełnosprawność, honorowanymi przez PFRON są:

  • kopia wyroku sądowego lub
  • decyzja ZUS o przyznaniu bądź kontynuacji renty (wydane na podstawie wyroku sądowego), lub
  • zaświadczenie ZUS o niepełnosprawności (wydane na podstawie wyroku sądowego).

Pamiętaj – Wliczanie pracowników do stanu zatrudnienia osób niepełnosprawnych następuje w oparciu o art. 2a ustawy o rehabilitacji (…). W świetle wskazanego przepisu wliczanie pracownika do stanu zatrudnienia osób niepełnosprawnych zależy od kilku czynników/dat, a mianowicie:

  • od dnia przedstawienia pracodawcy orzeczenia o niepełnosprawności;
  • od tego, czy jest to pierwsze czy kolejne orzeczenie przedłożone pracodawcy;
  • od terminu, w jakim pracownik wystąpił z wnioskiem o wydanie kolejnego orzeczenia;
  • od terminu ustalenia niepełnosprawności/stopnia niepełnosprawności wskazanego w orzeczeniu.

Wliczanie do stanu zatrudnienia osób niepełnosprawnych nie jest jednoznaczne z możliwością ubiegania się o dofinansowanie do wynagrodzenia pracownika niepełnosprawnego, gdyż dla celu wliczania do stanu zatrudnienia wystarczające jest wyłącznie stwierdzenie niepełnosprawności w analizowanym okresie, w pierwszym lub w kolejnym orzeczeniu dostarczonym do pracodawcy, natomiast dla celu ubiegania się o dofinansowanie do wynagrodzeń konieczne jest stwierdzenie w badanym okresie, w pierwszym lub kolejnym orzeczeniu dostarczonym pracodawcy - jednego z trzech stopni niepełnosprawności oraz spełnienie wszystkich warunków wynikających z ustawy rehabilitacji.

Ocena czy dofinansowanie do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych wypłacane na podstawie art. 26a ustawy o rehabilitacji (…) należy uznać za pomoc publiczną odbywa się w oparciu o art. 107 ust. 1 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej, w świetle, którego pomocą publiczną jest wsparcie udzielane przedsiębiorstwu, o ile jednocześnie spełnione są następujące warunki:

  • jest przyznawane przez Państwo lub pochodzi ze środków państwowych,
  • udzielane jest na warunkach korzystniejszych niż oferowane na rynku,
  • ma charakter selektywny (uprzywilejowuje określone przedsiębiorstwo lub przedsiębiorstwa albo produkcję określonych towarów),
  • grozi zakłóceniem lub zakłóca konkurencję oraz wpływa na wymianę handlową między Państwami Członkowskimi UE,
  • jest przyznawane przedsiębiorcy.

Aby wsparcie stanowiło dla Ciebie pomoc publiczną, wymienione powyżej warunki muszą zaistnieć łącznie. W przypadku, gdy którykolwiek z powyższych warunków nie jest spełniony, nie mamy do czynienia z pomocą publiczną. Przy dokonywaniu oceny wsparcia w kontekście spełniania przesłanek występowania pomocy publicznej, kwestią podstawową jest to, czy jesteś przedsiębiorcą w rozumieniu przepisów unijnych. Pojęcie przedsiębiorcy w prawie unijnym jest rozumiane bardzo szeroko i obejmuje swym zakresem wszystkie kategorie podmiotów zaangażowanych w działalność gospodarczą niezależnie od formy prawnej tych podmiotów i źródeł ich finansowania. Co więcej, nie ma znaczenia fakt czy prawo krajowe nadaje danemu podmiotowi status przedsiębiorcy, ani czy są to podmioty nie nastawione na zysk. Zgodnie z orzecznictwem sądów Unii Europejskiej, przez działalność gospodarczą należy rozumieć oferowanie towarów i usług na rynku, przy czym pojęcie to dotyczy zarówno działalności produkcyjnej, dystrybucyjnej, jak i usługowej.

Dofinansowanie wypłacane jest pracodawcom bez względu na to, czy działalność przez nich prowadzona ma charakter gospodarczy, czy niegospodarczy. Pracodawca nie wykonujący działalności gospodarczej, dla którego dofinansowanie nie stanowi pomocy publicznej może otrzymać dofinansowanie z PFRON maksymalnie do 90% kosztów płacy, a ten który taką działalność wykonuje — maksymalnie do 75% kosztów płacy osoby niepełnosprawnej.

Jeżeli jesteś przedsiębiorcą i dofinansowanie do wynagrodzeń stanowi dla Ciebie pomoc publiczną, to dofinansowanie to jest wypłacane w formie subsydiów płacowych na zatrudnianie osób niepełnosprawnych, zgodnie z przepisami prawa Unii Europejskiej, a tym samym obowiązują Ciebie określone limity i dodatkowe warunki do spełnienia w celu otrzymania wsparcia. Aby ubiegać się o dofinansowanie, jesteś zobowiązany wówczas spełniać warunki dotyczące pomocy publicznej, tj. wykazać efekt zachęty indywidualnie na każdą osobę niepełnosprawną zgłoszoną do dofinansowania, znajdować się w dobrej sytuacji ekonomicznej, nie przekroczyć limitu pomocy publicznej ustalonego na poziomie 10 mln euro w skali roku.

Jeżeli natomiast nie prowadzisz działalności gospodarczej w świetle przepisów krajowych i unijnych jednocześnie, w wyniku czego dofinansowanie do wynagrodzeń nie stanowi dla Ciebie pomocy publicznej, możesz wystąpić o dofinansowanie do wynagrodzenia – bez obowiązku badania efektu zachęty, badania sytuacji ekonomicznej i ustalania limitu pomocy – jednak pozostałe warunki wynikające z ustawy o rehabilitacji nadal Ciebie obowiązują.

Aby otrzymać dofinansowanie do wynagrodzenia pracownika niepełnosprawnego powinieneś:

  1. Zatrudniać osobę niepełnosprawną zgodnie z przepisami prawa pracy (art. 26a ust. 1 ustawy o rehabilitacji). Uwaga – Miesięczne dofinansowanie nie przysługuje na pracowników zaliczonych do umiarkowanego lub lekkiego stopnia niepełnosprawności, którzy mają ustalone prawo do emerytury (art. 26a ust. 1a¹ pkt 1 ustawy o rehabilitacji).
  2. W przypadku zatrudnienia co najmniej 25 pracowników w przeliczeniu na pełny wymiar czasu pracy, zatrudniać co najmniej 6 % osób niepełnosprawnych (art. 26a ust. 1a ustawy o rehabilitacji).
  3. Posiadać kopię dokumentu potwierdzającego status pracownika jako osoby niepełnosprawnej (art. 26a ust. 1 w powiązaniu z art. 1 ustawy o rehabilitacji).
  4. Nie mieć zaległości wobec PFRON na więcej niż 100 zł (art. 26a ust. 8 ustawy o rehabilitacji).
  5. Wypłacać wszystkie elementy kosztów płacy (wynagrodzenie, składki ZUS, zaliczka na podatek dochodowy) w terminie określonym w przepisach odrębnych bądź z uchybieniem terminu nieprzekraczającym 14 dni (dopuszczalna jest dopłata składek ZUS z uchybieniem terminu powyżej 14 dni, o ile nie przekroczy ona 2% należnych składek za dany okres sprawozdawczy) – art. 26a ust. 1a¹ pkt 3, art. 26a ust. 1a2 ustawy o rehabilitacji.
  6. Złożyć wniosek o dofinansowanie pracownika niepełnosprawnego dopiero po wypłacie wynagrodzenia tego pracownika (tj. z chwilą, gdy pracownik dysponuje wypłaconą kwotą) - art. 26a ust. 1a¹ pkt 1a ustawy o rehabilitacji.
  7. Wypłacać wynagrodzenie pracownika niepełnosprawnego ze środków innych niż środki publiczne (art. 26b ust 7, art. 26b ust 8 ustawy o rehabilitacji). Wyjątek stanowi przypadek, gdy pracodawca sfinansował wynagrodzenie pracownika niepełnosprawnego ze środków publicznych z prowadzonej działalności, o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 5 lub z dochodów publicznych, o których mowa w art. 5 ust. 2 pkt 3 (wpływy ze sprzedaży wyrobów i usług świadczonych przez jednostki sektora finansów publicznych) - ustawy o finansach publicznych.
  8. Wypłacać wynagrodzenie pracownika na jego rachunek bankowy lub rachunek w spółdzielczej kasie oszczędnościowo-kredytowej albo na adres zamieszkania tego pracownika, za pośrednictwem osób prawnych prowadzących działalność w zakresie doręczania kwot (art. 26a ust. 1a¹ pkt 2 ustawy o rehabilitacji).
  9. Złożyć wniosek Wn-D wraz z informacją INF-D-P (oraz formularzem INF-O-PP lub INF-O-PR w przypadku, gdy dofinansowanie stanowi pomoc publiczną) w terminie do 25 dnia miesiąca następującego po miesiącu, którego dotyczą (§ 4 ust 1 rozporządzenia Ministra Rodziny i Polityki Społecznej z dnia 23 grudnia 2020 r. w sprawie miesięcznego dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych).

Pracodawca, dla którego dofinansowanie stanowi pomoc publiczną, powinien spełniać następujące, dodatkowe kryteria:

  1. Nie znajdować się w trudnej sytuacji ekonomicznej według kryteriów określonych w art. 2 ust. 18 Rozporządzenia Komisji (UE) nr 651/2014 z 17 czerwca 2014 r. uznającego niektóre rodzaje pomocy za zgodne z rynkiem wewnętrznym w zastosowaniu art. 107 i 108 Traktatu (art. 48a ust. 3 pkt 1 ustawy o rehabilitacji).
  2. Wykazać efekt zachęty (art. 26b ust. 4, 5, 6, 6a ustawy o rehabilitacji) i konieczność pomocy.

Szczegółowe wyjaśnienia dotyczące efektu zachęty, w tym konieczności pomocy oraz innych warunków znajdziesz w kolejnych pytaniach i odpowiedziach.

Składając wniosek po raz pierwszy, przekaż osobiście lub pocztą (na adres Biura Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych, al. Jana Pawła II 13, 00 – 828 Warszawa):

  1. wniosek Wn-D;
  2. kopię aktualnych dokumentów potwierdzających: pełną nazwę pracodawcy, a także jej skrót, o ile posiada oraz numery: REGON i NIP, o ile ich nadanie wynika z przepisów prawa;

Aktualnie Fundusz nie wymaga kopii dokumentów określonych w tym punkcie, gdyż weryfikuje zgodność danych wykazanych we wniosku w rejestrach publicznych: Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej (CEiDG), Krajowym Rejestrze Sądowym (KRS) oraz rejestrze REGON, prowadzonym przez Główny Urząd Statystyczny. W przypadku ustalenia niezgodności danych wykazanych we wniosku z danymi znajdującymi się w rejestrach publicznych, zostaniesz wezwany do złożenia wyjaśnień i/lub przesłania kopii aktualnych dokumentów potwierdzających wskazane dane.

  1. formularz INF-D-P jest to miesięczna informacja o wynagrodzeniach, zatrudnieniu, stopniach i rodzaju niepełnosprawności pracowników niepełnosprawnych (do wniosku Wn-D załączasz tyle formularzy INF-D-P na ilu pracowników ubiegasz się o dofinansowanie);
  2. formularz informacji przedstawianych przy ubieganiu się o pomoc w rolnictwie lub rybołówstwie inną niż pomoc de minimis w rolnictwie i rybołówstwie (INF-O-PR) – w przypadku, gdy prowadzisz działalność gospodarczą w sektorze rybołówstwa i akwakultury lub w dziedzinie produkcji podstawowej produktów rolnych
    bądź
    formularz informacji przedstawianych przy ubieganiu się o pomoc inną niż pomoc w rolnictwie lub rybołówstwie, pomoc de minimis lub pomoc de minimis w rolnictwie lub rybołówstwie (INF-O-PP) – w przypadku, gdy prowadzisz działalność gospodarczą w pozostałych sektorach;
  3. oświadczenie o nieotrzymaniu pomocy publicznej - w sytuacji, gdy załączasz INF-O-PR i tylko w przypadku, gdy nie otrzymałeś w danym roku pomocy publicznej na te same koszty, na które ubiegasz się o dofinansowanie z Funduszu;
  4. sprawozdania finansowe za okres 3 ostatnich lat obrotowych lub oświadczenie o braku obowiązku sporządzania sprawozdań finansowych - obowiązek ten nie dotyczy Cię, jeśli prowadzisz działalność gospodarczą w sektorach rolnictwa i rybołówstwa (do wniosku załączasz wtedy formularz INF-O-PR) lub jeśli jesteś mikro- lub małym przedsiębiorcą;
  5. pełnomocnictwo - jeżeli chcesz upoważnić inną osobę do podpisywania i przesyłania dokumentów w swoim imieniu.

Pełnomocnikiem może być wyłącznie osoba fizyczna posiadająca zdolność do czynności prawnych. W celu ustanowienia pełnomocnika możesz skorzystać z wzoru proponowanego przez Fundusz. Pełnomocnictwo powinno być złożone w oryginale. Zamiast oryginału dokumentu możesz złożyć jego odpis, w sytuacji, gdy jego zgodność z oryginałem zostanie poświadczona przez notariusza albo przez pełnomocnika będącego jednocześnie adwokatem, radcą prawnym, rzecznikiem patentowym lub doradcą podatkowym. Pełnomocnictwo może być w każdym czasie odwołane. W przypadku, kiedy nie chcesz, żeby osoba przez Ciebie upoważniona w dalszym ciągu mogła podpisywać i przesyłać dokumenty w Twoim imieniu, prześlij do Funduszu odwołanie pełnomocnictwa. Ponadto trzeba pamiętać, że pełnomocnictwo wygasa z chwilą śmierci mocodawcy lub pełnomocnika.

Ważne!

Jeżeli jesteś pracodawcą i wsparcie nie stanowi dla Ciebie pomocy publicznej do wniosku o dofinansowanie nie załączasz dokumentów, o których mowa powyżej w punkcie 4, 5 i 6.

W przypadku, gdy chcesz w kolejnych miesiącach składać wniosek o dofinansowanie w formie elektronicznej, zaznacz pole wybieram elektroniczną formę składania wniosków w części 'Oświadczenia' na wniosku Wn-D. Po złożeniu takiego oświadczenia otrzymasz od Funduszu identyfikator oraz hasło dostępu do programu informatycznego udostępnionego przez Fundusz. Jeżeli elektroniczne złożenie dokumentu w danym miesiącu jest niemożliwe lub nadmiernie utrudnione, w celu zachowania terminu wyślij wniosek w formie papierowej.

Dokumenty zgłoszeniowe dotyczące dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych składasz w formie pisemnej do Biura Funduszu mieszczącego się pod adresem:
Państwowy Fundusz Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych 
al. Jana Pawła II 13
00-828 Warszawa                                           

Natomiast kolejne wnioski o dofinansowanie składasz do właściwego terytorialnie oddziału PFRON. W kolejnych miesiącach ubiegania się o dofinansowanie składasz:

  • Wn-D – wniosek o wypłatę miesięcznego dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych;
  • INF-D-P - miesięczna informacja o wynagrodzeniach, zatrudnieniu, stopniach i rodzaju niepełnosprawności pracowników niepełnosprawnych (formularz INF-D-P składasz na każdego pracownika, na którego ubiegasz się o dofinansowanie w danym miesiącu);
  • INF-O-PP - Formularz informacji przedstawianych przy ubieganiu się o pomoc inną niż pomoc w rolnictwie lub rybołówstwie, pomoc de minimis lub pomoc de minimis w rolnictwie lub rybołówstwie
    lub
    INF-O-PR - Formularz informacji przedstawianych przy ubieganiu się o pomoc w rolnictwie lub rybołówstwie inną niż pomoc de minimis w rolnictwie i rybołówstwie – w zależności od sektora prowadzonej przez Ciebie działalności;
  • oświadczenie o nieotrzymaniu pomocy - w sytuacji, gdy załączasz INF-O-PR i tylko w przypadku, gdy nie otrzymałeś w danym roku pomocy publicznej na te same koszty, na które ubiegasz się o dofinansowanie z Funduszu.

Wzory dokumentów, o których mowa powyżej znajdziesz w zakładce Formularze dotyczące dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych.

Jednym z warunków, jakie musisz spełnić – jako podmiot wnioskujący o pomoc publiczną w postaci dofinansowania do wynagrodzenia pracownika niepełnosprawnego – jest wykazanie efektu zachęty w związku z zatrudnieniem tego pracownika. Efekt zachęty ustalasz jednokrotnie na moment podjęcia pracy przez osobę z niepełnosprawnością. Efekt zachęty trwa do momentu rozwiązania stosunku pracy bądź utraty przez pracownika statusu osoby niepełnosprawnej. W świetle wyjaśnień Biura Pełnomocnika Rządu ds. Osób Niepełnosprawnych efekt zachęty istnieje, gdy:

  1. w momencie zatrudniania pracownika wiesz o jego niepełnosprawności;
  2. w miesiącu zatrudnienia pracownika z niepełnosprawnością wykazałeś efekt zachęty metodą ilościową lub metodą jakościową;
  3. dofinansowanie jest pomocą konieczną, a więc bez możliwości uzyskania dofinansowania nie prowadziłbyś wspieranego działania (zatrudnienia osoby
    z niepełnosprawnością) i w związku z tym wniosek o dofinansowanie pracodawca złożył w pierwszym możliwym momencie po spełnieniu wszystkich warunków określonych przepisami prawa do otrzymania dofinansowania.

Efekt zachęty ustaje:

  • w przypadku utraty ciągłości zatrudnienia;
    Jeżeli z co najmniej jednodniową przerwą po wygaśnięciu poprzedniej umowy – ponownie zatrudniasz tę samą osobę niepełnosprawną, wówczas efekt zachęty należy zbadać w miesiącu ponownego zatrudnienia.
  • w przypadku utraty statusu pracownika jako osoby niepełnosprawnej (upłynięcie ważności orzeczenia).
    W takiej sytuacji efekt zachęty zostaje zachowany wyłącznie po przedstawieniu kolejnego orzeczenia. Z nowego orzeczenia powinno wynikać, że niepełnosprawność istniała w okresie między pierwszym i drugim orzeczeniem, a pracownik w tym okresie pozostawał w zatrudnieniu.

Wiedza o niepełnosprawności

Warunek, o którym mowa w pkt 1 jest spełniony w przypadku, gdy w momencie rekrutacji wiesz, że rekrutujesz osobę niepełnosprawną i najpóźniej w dniu podpisania umowy lub w dniu rozpoczęcia pracy, jeżeli w umowie została wykazana data rozpoczęcia pracy inna niż data podpisania umowy – dysponujesz jakimkolwiek dokumentem (i niekoniecznie orzeczeniem, o którym mowa w ustawie o rehabilitacji) poświadczającym, że byłeś świadomy, iż zatrudniasz osobę z niepełnosprawnością np. otrzymałeś od pracownika:

  • decyzję o przyznaniu renty lub
  • orzeczenie niepotwierdzające niepełnosprawności w rozumieniu ustawy o rehabilitacji (orzeczenie rolnicze KRUS) lub resortowe (MON, MSWiA)), lub
  • orzeczenie wydane na podstawie prawa innych państw, lub
  • oświadczenie pracownika, iż jest osobą niepełnosprawną albo
  • sporządziłeś własne oświadczenie, iż niepełnosprawność zatrudnianej osoby jest widoczna np. osoba korzystająca z wózka inwalidzkiego.

Brak orzeczenia, o którym mowa w art. 1 ustawy o rehabilitacji (...), w dniu podpisania umowy (gdy jest to jednocześnie data rozpoczęcia pracy) lub w dniu rozpoczęcia pracy, jeżeli w umowie została wykazana data rozpoczęcia pracy inna niż data podpisania umowy - nie wyklucza możliwości ubiegania się o dofinansowanie do wynagrodzeń w późniejszym terminie po przedstawieniu tego orzeczenia. Jeżeli posiadałeś udokumentowaną wiedzę o niepełnosprawności pracownika w dniu podpisania umowy (lub rozpoczęcia pracy, gdy daty się różnią), to możesz wliczać tego pracownika do stanu zatrudnienia osób niepełnosprawnych wg przepisu art. 2a ustawy o rehabilitacji (...) i ubiegać się o dofinansowanie do wynagrodzenia tej osoby dopiero za okres od daty otrzymania orzeczenia o niepełnosprawności, o którym mowa w art. 1 ustawy o rehabilitacji (...). W przypadku, gdy takowe orzeczenie otrzymasz po kilku miesiącach od daty zatrudnienia, to efekt zachęty metodą ilościową lub jakościową badasz na miesiąc zatrudnienia, natomiast wniosek składasz po spełnieniu wszystkich warunków wynikających z przepisów prawa począwszy od miesiąca, w którym pracownik dostarczył orzeczenie o niepełnosprawności.

Efekt zachęty badany metodą ilościową lub jakościową

Efekt zachęty spełnisz co do zasady w przypadku, gdy zatrudnienie pracownika z niepełnosprawnością powoduje w miesiącu rozpoczęcia pracy przez tego pracownika wzrost zatrudnienia ogółem w stosunku do średniego stanu zatrudnienia z 12 miesięcy poprzedzających ten miesiąc (metoda ilościowa). Istnieje wyjątek, kiedy możesz wykazać efekt zachęty mimo braku wzrostu zatrudnienia. Będzie nim przypadek, gdy zatrudnisz pracownika niepełnosprawnego na wakat zwolniony w wyniku rozwiązania umowy o pracę z innym pracownikiem (metoda jakościowa):

  • z przyczyn określonych w art. 52 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy,
  • za wypowiedzeniem złożonym przez pracownika,
  • na mocy porozumienia stron,
  • wskutek przejścia pracownika na rentę z tytułu niezdolności do pracy,
  • z upływem czasu, na który została zawarta,
  • z dniem ukończenia pracy, dla której wykonania była zawarta.

Efekt zachęty metodą jakościową będzie spełniony także w przypadku, gdy miejsce pracy pracownika z niepełnosprawnością powstało:

  • na skutek wygaśnięcia umowy o pracę,
  • na skutek zmniejszenia wymiaru czasu pracy pracownika - na jego wniosek.

Efekt zachęty ustalasz jednokrotnie w związku z okresem zatrudnienia pracownika do czasu ustania zatrudnienia lub zmiany statusu tego pracownika. Oznacza to, że jeżeli efekt zachęty wykazałeś w miesiącu rozpoczęcia pracy przez osobę z niepełnosprawnością, to trwa on przez cały okres jej zatrudnienia (jako osoby niepełnosprawnej). W przypadku przejęcia pracownika przez nowego pracodawcę na podstawie art. 231 Kodeksu pracy, efekt zachęty należy zbadać na miesiąc jego przejęcia.

Pamiętaj, iż w myśl art. 26 Kodeksu Pracy stosunek pracy nawiązuje się w terminie określonym w umowie jako dzień rozpoczęcia pracy, a gdy go nie określono, w dniu zawarcia umowy. Wobec tego datą wyznaczającą nawiązanie stosunku pracy może być data rozpoczęcia pracy, gdy taką podano w umowie o pracę bądź też data zawarcia umowy, gdy w umowie nie wskazano daty rozpoczęcia pracy lub pokrywa się ona z dniem zawarcia umowy o pracę. W przypadku, gdy data podpisania umowy przypada w innym miesiącu niż data rozpoczęcia pracy – efekt zachęty metodą ilościową lub jakościową badasz na miesiąc rozpoczęcia pracy przez osobę niepełnosprawną, przy czym najpóźniej w dniu rozpoczęcia pracy, jeżeli w umowie została wykazana data rozpoczęcia pracy inna niż data podpisania umowy powinieneś dysponować dokumentem poświadczającym, że byłeś świadomy, iż zatrudniasz osobę z niepełnosprawnością, bo jedynie wtedy jesteś w stanie wykazać, że osiągasz cel pomocy publicznej w formie subsydiów płacowych, tj. zachęcanie do zwiększenia poziomu zatrudnienia pracowników z niepełnosprawnością.

Konieczność pomocy

Analizując wystąpienie efektu zachęty pamiętaj, że – zgodnie z motywami 18 i 54 Rozporządzenia Komisji (UE) nr 651/2014 z 17 czerwca 2014 r. uznającego niektóre rodzaje pomocy za zgodne z rynkiem wewnętrznym w zastosowaniu art. 107 i 108 Traktatu – pomoc publiczna w formie miesięcznego dofinansowania do wynagrodzenia ma na celu zachęcenie przedsiębiorstw do zwiększenia poziomów zatrudnienia osób z niepełnosprawnością, a warunkiem jej otrzymania jest uznanie pomocy za konieczną. Komisja Europejska stwierdziła w motywie 18, że „aby mieć pewność, że pomoc jest niezbędna i zachęca do rozwoju dalszej działalności lub projektów, niniejsze rozporządzenie nie powinno mieć zastosowania do pomocy na działalność, którą i tak beneficjent by prowadził, nawet w przypadku braku pomocy”. Jeśli więc miesięczne dofinansowanie do wynagrodzenia pracownika z niepełnosprawnością stanowi dla Ciebie pomoc publiczną, wniosek o jej otrzymanie powinieneś złożyć w pierwszym możliwym momencie (terminie do złożenia wniosku Wn-D za pierwszy okres sprawozdawczy, za który mógłbyś uzyskać dofinansowanie do wynagrodzenia danej osoby). Złożenie wniosku o wypłatę dofinansowania po pierwszym miesiącu zatrudnienia osoby z niepełnosprawnością wskazuje na osiągnięcie celu pomocy publicznej w formie subsydiów płacowych, a mianowicie zachęcenie (stąd określenie efekt zachęty) do zatrudnienia osoby niepełnosprawnej wyrażonego poprzez konieczność pomocy. Wnioskowanie o wypłatę miesięcznego dofinansowania do wynagrodzeń osób niepełnosprawnych po upływie kilku miesięcy czy lat (za które mógłbyś uzyskać tę pomoc) wskazuje, że pomoc w formie dofinansowania nie była konieczna do zatrudnienia lub dalszego zatrudniania osoby niepełnosprawnej, dlatego można wysnuć wniosek, że efekt zachęty nie został osiągnięty. Wobec czego, w celu wykazania, że pomoc była konieczna powinieneś wystąpić z wnioskiem o dofinansowanie do wynagrodzenia pracownika z niepełnosprawnością niezwłocznie po nabyciu takiego prawa, a mianowicie:

  • w przypadku nowo zatrudnionych osób z niepełnosprawnością wniosek złóż za pierwszy miesiąc zatrudniania osoby z niepełnosprawnością,
  • w przypadku pracowników, których niepełnosprawność została stwierdzona w trakcie zatrudnienia u Ciebie - pierwszy wniosek powinieneś złożyć już za lipiec 2016 r. (jeżeli pierwsze orzeczenie o niepełnosprawności pracownik dostarczył przed 1 lipca 2016 r.) lub za miesiąc, w którym otrzymałeś orzeczenie o niepełnosprawności, o ile nastąpiło to już w trakcie obowiązywania art. 26b ust. 6a ustawy o rehabilitacji (...), czyli po 1 lipca 2016 r.,
  • w przypadku wystąpienia przeszkód formalnych (niespełnienia krajowych lub wspólnotowych warunków do uzyskania dofinansowania) – wniosek o dofinansowanie do wynagrodzenia pracownika z niepełnosprawnością złóż za pierwszy miesiąc, w którym przeszkody te ustąpiły.

Tak, o ile zwolniony rok temu wakat nie został dotychczas zapełniony, a jednocześnie zakres obowiązków pracownika, któremu wygasła umowa i pracownika nowozatrudnionego jest tożsamy. Efekt zachęty metodą jakościową wykazujesz w sytuacji, gdy zatrudniasz pracownika z niepełnosprawnością na wakacie zwolnionym w wyniku rozwiązania umowy o pracę z innym pracownikiem:

  • z przyczyn określonych w art. 52 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy,
  • za wypowiedzeniem złożonym przez pracownika,
  • na mocy porozumienia stron,
  • wskutek przejścia pracownika na rentę z tytułu niezdolności do pracy,
  • z upływem czasu, na który została zawarta,
  • z dniem ukończenia pracy, dla której wykonania była zawarta.

Efekt zachęty metodą jakościową będzie spełniony także w przypadku, gdy miejsce pracy pracownika z niepełnosprawnością powstało:

  • na skutek wygaśnięcia umowy o pracę,
  • na skutek zmniejszenia wymiaru czasu pracy pracownika - na jego wniosek.

W przypadku, gdy nie możesz wykazać na miesiąc zatrudnienia osoby z niepełnosprawnością efektu zachęty metodą ilościową (wzrost zatrudnienia osób ogółem w porównaniu do średniej z poprzednich 12 miesięcy) powinieneś wykazać efekt zachęty metodą jakościową. Badanie efektu zachęty metodą jakościową odnosi się do sytuacji, w której „zatrudnienie nastąpiło w wyniku rozwiązania umowy o pracę z innym pracownikiem” (pełnosprawnym bądź niepełnosprawnym).
W związku z powyższym, nie możesz zastosować tej metody do przypadku, kiedy pracownik zostaje ponownie przyjęty na własne miejsce, tj. na stanowisko pracy, na którym wcześniej pracował.

Pamiętaj – spełnisz warunek efektu zachęty metodą jakościową, jeśli zatrudnisz pracownika z niepełnosprawnością na miejsce innego pracownika o tym samym zakresie obowiązków – zwolnionego w warunkach określonych powyżej. Ustawa o rehabilitacji (…) nie ogranicza okresu, w jakim dane stanowisko pracy powinno zostać zwolnione przez innego pracownika, nie określa też wymogu, aby pracownik został przyjęty na stanowisko pracy zwolnione najpóźniej. Z tego względu Biuro Pełnomocnika Rządu ds. Osób Niepełnosprawnych w swoich wyjaśnieniach kierowanych do pracodawców rekomenduje stworzenie tzw. siatki etatów, z której będzie jasno wynikać na czyje stanowisko przyjęto nowego pracownika. Jeżeli w zakładzie pracy wakuje kilka takich samych stanowisk pracy, to pracodawca dokonuje wyboru, na jakie miejsce zatrudnia osobę niepełnosprawną. Pracodawca ma w obrębie tych samych zakresów obowiązków pełną dowolność we wskazywaniu, na czyje miejsce zatrudnia nową osobę z niepełnosprawnością. Istotne jest jedynie, aby wakat z tym samym zakresem obowiązków nie był zajęty przez inną osobę.

Jeżeli zatrudnisz pracownika pełnosprawnego (tj. pracownika, który w dniu zatrudnienia nie dysponował ważnym orzeczeniem), a niepełnosprawność zostanie potwierdzona formalnie dopiero w trakcie zatrudnienia u Ciebie (tj. orzeczenie zostało wydane po dacie zatrudnienia), to możesz wliczać pracownika do stanu zatrudnienia osób niepełnosprawnych i ubiegać się o dofinansowanie do wynagrodzenia tej osoby (bez obowiązku wykazywania efektu zachęty metodą ilościową lub jakościową – w poz. 48 załącznika INF-D-P należy wówczas zaznaczyć odpowiedź TAK) od dnia otrzymania orzeczenia o niepełnosprawności, po spełnieniu pozostałych warunków określonych przepisami ustawy o rehabilitacji.

W takim przypadku powinieneś jednak pamiętać o wykazaniu konieczności pomocy, czyli wystąpić z wnioskiem o dofinansowanie wynagrodzenia tego pracownika niezwłocznie po nabyciu takiego prawa tj. pierwszy wniosek złożyć terminowo za lipiec 2016 r. (jeżeli pierwsze orzeczenie o niepełnosprawności pracownik dostarczył przed 1 lipca 2016 r.) lub za miesiąc, w którym otrzymałeś orzeczenie o niepełnosprawności, o ile nastąpiło to już w trakcie obowiązywania art. 26b ust. 6a ustawy o rehabilitacji (...), czyli po 1 lipca 2016 r. W przypadku wystąpienia przeszkód formalnych (niespełnienia krajowych lub wspólnotowych warunków do uzyskania dofinansowania) wniosek za pracownika, który nabył formalną niepełnosprawność w trakcie zatrudnienia u Ciebie – należy złożyć terminowo za pierwszy miesiąc, w którym przeszkody te ustąpiły.

Na pracowników zatrudnionych przed 1 stycznia 2009 r. efektu zachęty nie da się ustalić. Są natomiast wyjątki, kiedy nie musisz go ustalać i uznajesz za istniejący. Są to przypadki, gdy przed 1 stycznia 2009 r. pracodawca korzystał z pomocy publicznej (w oparciu o przepisy wówczas obowiązujące) na zatrudnienie osób niepełnosprawnych, które obecnie zgłasza do dofinansowania. Jeżeli taka pomoc nie była przyznana pracodawcy, a zatrudnienie pracowników z niepełnosprawnością trwa nieprzerwanie od okresu sprzed 2009 r., to dofinansowanie do wynagrodzeń tych pracowników nie będzie przysługiwało.

Pomoc ta mogła być udzielana:

  • na finansowanie składek na ubezpieczenia społeczne zatrudnionych osób niepełnosprawnych,
  • refundację składek na ubezpieczenia społeczne,
  • zwrot kosztów związanych z utworzeniem stanowiska pracy dla nowozatrudnionej osoby niepełnosprawnej,
  • dofinansowanie do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych,
  • zwrot miesięcznych kosztów zatrudnienia osoby pomagającej pracownikowi niepełnosprawnemu,
  • zwrot przez okres roku kosztów zatrudnienia osoby niepełnosprawnej zarejestrowanej w powiatowym urzędzie pracy w wysokości 60%,
  • na podstawie odrębnych przepisów w granicach wynikających z art. 5 i 6 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 2204/2002,
  • jako pomoc na zatrudnienie osób niepełnosprawnych indywidualnie notyfikowana - przede wszystkim, gdy dotyczyła wynagrodzeń.

W przypadku pracodawcy ubiegającego się o pomoc publiczną nieistnienie efektu zachęty lub konieczności pomocy – w odniesieniu do pracownika zatrudnionego na podstawie umowy o pracę – skutkuje w odniesieniu do całego okresu obowiązywania danej umowy. Nowa analiza spełnienia tych warunków może zostać przeprowadzona przez pracodawcę przy zawarciu nowej umowy o pracę (choćby do jej zawarcia dochodziło dnia następującego po dniu wygaśnięcia poprzedniej umowy o pracę). Jest to ważne, ponieważ wraz z zakończeniem obowiązywania dotychczasowej umowy pracodawca może zawrzeć kolejną umowę lub nie uczynić tego.

Efekt zachęty badasz w miesiącu zatrudnienia dla każdego pracownika zatrudnionego jako osoba niepełnosprawna od 1 stycznia 2009 r. Efektu zachęty metodą ilościową lub jakościową nie badasz, gdy:

  1. dofinansowanie do wynagrodzeń pracownika niepełnosprawnego nie stanowi dla Ciebie pomocy publicznej (wówczas nie wypełniasz pozycji 48 w INF-D-P danego pracownika);
  2. jest to informacja INF-D-P za okres sprawozdawczy nie wcześniejszy niż lipiec 2016 r. dotycząca pracownika, którego niepełnosprawność powstała w trakcie zatrudnienia u Ciebie, bez względu na datę zatrudnienia;
  3. ubiegasz się o dofinansowanie do wynagrodzenia pracownika z niepełnosprawnością, na którego otrzymywałeś pomoc przed 1 stycznia 2009 r. w oparciu o ówcześnie obowiązujące przepisy krajowe lub wspólnotowe. Pomoc ta mogła być udzielana:
  • na finansowanie składek na ubezpieczenia społeczne zatrudnionych osób niepełnosprawnych,
  • refundację składek na ubezpieczenia społeczne,
  • zwrot kosztów związanych z utworzeniem stanowiska pracy dla nowozatrudnionej osoby niepełnosprawnej,
  • dofinansowanie do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych,
  • zwrot miesięcznych kosztów zatrudnienia osoby pomagającej pracownikowi niepełnosprawnemu,
  • zwrot przez okres roku kosztów zatrudnienia osoby niepełnosprawnej zarejestrowanej w powiatowym urzędzie pracy w wysokości 60%,
  • na podstawie odrębnych przepisów w granicach wynikających z art. 5 i 6 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 2204/2002,
  • jako pomoc na zatrudnienie osób niepełnosprawnych indywidualnie notyfikowana - przede wszystkim, gdy dotyczyła wynagrodzeń.

W przypadkach braku obowiązku badania efektu zachęty – w sytuacjach określonych powyżej w pkt 2 i 3 – zaznacz odpowiedź TAK w poz. 48 INF-D-P.

Uwaga!
Jeśli ubiegasz się o dofinansowanie do wynagrodzenia pracownika, który nabył niepełnosprawność w trakcie zatrudnienia u Ciebie, to nie badasz efektu zachęty metodą ilościową lub jakościową na miesiąc jego zatrudnienia, ale musisz wykazać konieczność pomocy.

W przypadku, gdy oświadczysz, że nie spełniasz warunku efektu zachęty lub Fundusz ustali na podstawie zgromadzonych dokumentów, że Twój pracownik nie był zatrudniony w warunkach efektu zachęty — to bieżące i kolejne wnioski za tę osobę niepełnosprawną, której dotyczy dane oświadczenie (ustalenie), mogą mieć ustaloną kwotę do wypłaty w wysokości 0 zł. W takiej sytuacji masz możliwość w terminie 14 dni od otrzymania pisemnej informacji o zmniejszeniu salda każdorazowo po jej otrzymaniu, odrębnie dla każdego okresu sprawozdawczego, wystąpić z wnioskiem o wydanie decyzji dotyczącej kwoty przysługującego dofinansowania. We wniosku o wydanie decyzji opisujesz, dlaczego Twoim zdaniem efekt zachęty został spełniony lub, że nie było obowiązku go wykazywać oraz dostarczasz ku temu ewentualne dowody.

Jeśli w toku postępowania wyniknie, że efekt zachęty jest jednak spełniony, to Fundusz przywróci pierwotną/wnioskowaną przez Ciebie kwotę dofinansowania, ale tylko dla tych okresów, w stosunku do których złożysz we właściwym terminie wniosek o wydanie decyzji, dotyczącej kwoty przysługującego dofinansowania oraz nie będzie już zmniejszać z tego tytułu kwoty dofinansowania na kolejno otrzymywane od Ciebie wnioski o dofinansowanie wynagrodzenia danego pracownika (aż do czasu ustania zatrudnienia).

W sytuacji, gdy ustalona przez Fundusz kwota dofinansowania jest inna niż kwota dofinansowania wykazana we wniosku pracodawcy z tytułu innych nieprawidłowości, Prezes Zarządu Funduszu również wydaje decyzję o wysokości dofinansowania, ale tylko na wniosek pracodawcy złożony w terminie 14 dni od dnia otrzymania informacji o ustaleniu wysokości przysługującego dofinansowania do wynagrodzenia. Wzór wniosku o wydanie decyzji znajdziesz w zakładce Formularze dotyczące dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych.

Dofinansowanie do wynagrodzeń nie przysługuje na pracowników z ustalonym prawem do emerytury, którzy posiadają lekki lub umiarkowany stopień niepełnosprawności. W związku z powyższym, dofinansowanie do wynagrodzenia pracownika z ustalonym prawem do emerytury będzie Tobie przysługiwać tylko w sytuacji, gdy zatrudniony przez Ciebie pracownik z ustalonym prawem do emerytury legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności.

Kryterium wyłączenia pracownika z kręgu pracowników, na których przysługuje dofinansowanie jest wyłącznie fakt ustalenia prawa do emerytury. Niezależnie od wieku pracownika, znaczenie ma co do zasady wydanie odpowiedniego aktu (np. decyzji emerytalnej ZUS lub innego organu emerytalnego). Z reguły akt ten ustala status danej osoby jako osoby o ustalonym prawie do emerytury - ze skutkiem od teraz. Jednak nie jest tak w każdym przypadku. Dlatego treść tego aktu ma znaczenie dla ustalenia okresu, w odniesieniu, do którego pracownik był osobą z ustalonym na bieżąco lub wcześniej prawem do emerytury. Należy brać pod uwagę datę przyznania uprawnień emerytalnych, a nie datę wydania aktu. Decyzja wydana przez organ emerytalny funkcjonuje w obrocie prawnym mimo zawieszenia pobierania świadczenia emerytalnego. Dodatkowo należy wskazać, że ustalone prawo do emerytury może być przyznane z urzędu - zamiast pobieranej renty z tytułu niezdolności do pracy - osobie, która osiągnęła wiek emerytalny oraz podlegała ubezpieczeniu społecznemu albo ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym. O zmianie statusu z rencisty na emeryta informuje osobę ubezpieczoną Zakład Ubezpieczeń Społecznych.

Wobec powyższego kluczowa w tej sytuacji jest data przyznania uprawnień emerytalnych, a nie osiągniecie wieku emerytalnego. Należy pamiętać, że prawo do emerytury może przyznać także inny organ emerytalno-rentowy niż ZUS. Niekiedy mamy do czynienia z emeryturą przyznaną przez KRUS lub tzw. resortową – wojskową lub policyjną (w tym przypadku może być ona przyznana osobie młodszej niż wynika z przepisów dotyczących emerytury z ZUS).

Weryfikacja faktu, czy pracownik ma ustalone prawo do emerytury powinna nastąpić pomiędzy pracodawcą, pracownikiem, a stosownym organem emerytalnym. Pracodawca nie może pozyskać informacji o ustalonym bądź nie ustalonym prawie do emerytury swoich pracowników bezpośrednio z organu emerytalnego, ale sam pracownik może na prośbę pracodawcy wystąpić do organu emerytalnego z wnioskiem o uzyskanie zaświadczenia, które potwierdzi brak uprawnień emerytalnych lub ich nabycie (oraz datę), zwłaszcza w przypadku, gdy dany pracownik niepełnosprawny w stopniu lekkim lub umiarkowanym osiąga wiek emerytalny, a jednocześnie nie orientuje się czy już ma prawo do emerytury (bo np. zgubił decyzję lub wydaje Mu się, że ma tylko uprawnienia do renty). Osiągnięcie wieku emerytalnego, zgodnego z powszechnie obowiązującymi przepisami może zasygnalizować pracodawcy konieczność weryfikacji czy dana osoba jest już uprawniona do świadczenia emerytalnego.

Świadczenie rentowe nie wyklucza możliwości ubiegania się o dofinansowanie do wynagrodzenia pracownika niepełnosprawnego. Wobec czego, jeżeli spełniasz warunki do otrzymania dofinansowania do wynagrodzenia pracownika pobierającego rentę, to możesz ubiegać się o tą pomoc.

Tak. Dofinansowanie nie przysługuje, jeżeli wynagrodzenie pracownika niepełnosprawnego nie zostało przekazane na jego rachunek bankowy lub rachunek w spółdzielczej kasie oszczędnościowo-kredytowej albo na adres zamieszkania tego pracownika, za pośrednictwem osób prawnych prowadzących działalność w zakresie doręczania kwot pieniężnych. Wobec czego, jeżeli pracodawca chce wnioskować o dofinansowanie, to wynagrodzenie pracownika z niepełnosprawnością nie może być wypłacone gotówką. Przepis ten obowiązuje począwszy od wniosków za 12/2012 r.

Ważne!
Od 1 lipca 2016 r. można złożyć wniosek o dofinansowanie pracownika niepełnosprawnego dopiero po wypłacie wynagrodzenia tego pracownika (tj. z chwilą, gdy pracownik dysponuje wypłacona kwotą) - z zachowaniem wszystkich terminów określonych w ustawie i aktach wykonawczych.

Tak. W przypadkach, gdy pracodawca będzie przekazywać wynagrodzenie na konto pracownika, powinien być to rachunek bankowy wskazany przez tego pracownika, np. w oświadczeniu. Pracownik powinien być właścicielem lub współwłaścicielem wskazanego numeru konta.

W wyjątkowych przypadkach, gdy osoby niepełnosprawne mają trudności w codziennej egzystencji, może to być również rachunek innej osoby (np. opiekuna, pełnomocnika). Pełnomocnictwo udzielone przez pracownika osobie trzeciej do odebrania wynagrodzenia nie może być uznane za przeniesienie prawa do wynagrodzenia na tę osobę. Pełnomocnictwo do odbioru wynagrodzenia powinno być udzielone na piśmie.

Wniosek składasz w terminie do 25 dnia miesiąca następującego po miesiącu, którego dotyczy.

Pamiętaj - że jeżeli koniec terminu przypada na dzień ustawowo wolny od pracy, za ostatni dzień terminu uważa się najbliższy następny dzień powszedni. Sobota została uznana za dzień równorzędny z dniem ustawowo wolnym od pracy, w związku z tym w przypadku, gdy ostatni dzień terminu na złożenie wniosku przypada w sobotę lub w niedzielę, termin ten ulega przesunięciu na najbliższy dzień powszedni.

Terminy złożenia wniosku Wn-D w 2021 r.

Styczeń 2021

do 25 lutego 2021

Luty 2021

do 25 marca 2021

Marzec 2021

do 26 kwietnia 2021

Kwiecień 2021

do 25 maja 2021

Maj 2021

do 25 czerwca 2021

Czerwiec 2021

do 26 lipca 2021

Lipiec 2021

do 25 sierpnia 2021

Sierpień 2021

do 27 września 2021

Wrzesień 2021

do 25 października 2021

Październik 2021

do 25 listopada 2021

Listopad 2021

do 27 grudnia 2021

Grudzień 2021

do 25 stycznia 2022

Ważne!
Od 1 lipca 2016 r. możesz złożyć wniosek o dofinansowanie pracownika niepełnosprawnego dopiero po wypłacie wynagrodzenia tego pracownika (tj. z chwilą, gdy pracownik dysponuje wypłaconą kwotą) - z zachowaniem wszystkich terminów określonych w ustawie i aktach wykonawczych.

Fundusz przekazuje na rachunek bankowy pracodawcy miesięczne dofinansowanie w terminie 25 dni od dnia otrzymania kompletnego i prawidłowo wypełnionego wniosku o wypłatę miesięcznego dofinansowania – w kwocie ustalonej na podstawie art. 26a i art. 26b ustawy o rehabilitacji (…) – oraz informuje pracodawcę o sposobie jej ustalenia, jeżeli kwota ta różni się od kwoty wskazanej we wniosku. W przypadku podjęcia przez Fundusz postępowania sprawdzającego, dotyczącego złożonego wniosku o wypłatę miesięcznego dofinansowania, termin wypłaty dofinansowania (25 dni) ulega przedłużeniu o okres niezbędny do przeprowadzenia tego postępowania, nie dłużej jednak niż o 14 dni.

W sytuacji, gdy ustalona przez Fundusz kwota dofinansowania jest inna niż kwota dofinansowania wykazana we wniosku pracodawcy, Prezes Zarządu Funduszu wydaje decyzję o wysokości dofinansowania, ale tylko na wniosek pracodawcy złożony w terminie 14 dni od dnia otrzymania informacji o ustaleniu wysokości przysługującego dofinansowania do wynagrodzenia. Ponadto w sytuacji zidentyfikowania nieprawidłowości Fundusz prowadzi postępowanie administracyjne w sprawie wypłaty środków i rozstrzyga na podstawie zebranego materiału dowodowego, czy pracodawca spełnił przesłanki uprawniające do wypłaty dofinansowania. Wypłata dofinansowania może nastąpić wówczas po zakończonym postępowaniu w terminie wynikającym z Kodeksu postępowania administracyjnego.

Wzór wniosku o wydanie decyzji znajdziesz w zakładce Formularze dotyczące dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych.

Ze środków PFRON możesz się ubiegać o dofinansowanie do poniesionych na pracowników niepełnosprawnych kosztów płacy.
Przez koszty te należy rozumieć:

  • wynagrodzenie brutto,
  • finansowane przez pracodawcę obowiązkowe składki na ubezpieczenia emerytalne, rentowe i wypadkowe naliczane od tego wynagrodzenia,
  • obowiązkowe składki na Fundusz Pracy, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych i Fundusz Solidarnościowy.

Do kosztów płacy nie wliczasz świadczeń tj.:

  • wszystkich zasiłków, w tym zasiłku chorobowego i rehabilitacyjnego,
  • ekwiwalentów, w tym za urlop wypoczynkowy lub pranie odzieży,
  • innych dodatków o świadczeniowym charakterze, odpraw, nagród jubileuszowych czy zapomóg.

Dodatkowo kwota miesięcznego dofinansowania nie może przekroczyć:

  • 75% poniesionych kosztów płacy – jeżeli jesteś pracodawcą prowadzącym działalność gospodarczą,
  • 90% poniesionych kosztów płacy – jeżeli jesteś pracodawcą, który nie prowadzi działalności gospodarczej.

Od 1 kwietnia 2020 r. miesięczne dofinansowanie do wynagrodzenia pracownika niepełnosprawnego (bez względu na status pracodawcy) wynosi:

  • 1 950 zł – na osoby ze znacznym stopnieniem niepełnosprawności,
  • 1 200 zł – na osoby z umiarkowanym stopniem niepełnosprawności,
  • 450 zł – na osoby z lekkim stopniem niepełnosprawności.

Kwoty, o których mowa powyżej, w odniesieniu do osób niepełnosprawnych, którym orzeczono chorobę psychiczną, upośledzenie umysłowe, całościowe zaburzenia rozwojowe lub epilepsję oraz niewidomych, zwiększa się o:

  • 1 200 zł w przypadku osób niepełnosprawnych zaliczonych do znacznego stopnia niepełnosprawności (w sumie kwota dofinansowania wynosi 3 150 zł),
  • 900 zł w przypadku osób niepełnosprawnych zaliczonych do umiarkowanego stopnia niepełnosprawności (w sumie kwota dofinansowania wynosi 2 100 zł),
  • 600 zł w przypadku osób niepełnosprawnych zaliczonych do lekkiego stopnia niepełnosprawności (w sumie kwota dofinansowania wynosi 1 050 zł).

Fundusz wypłaca miesięczne dofinansowanie w wysokości proporcjonalnej do wymiaru etatu pracownika. Kwoty dofinansowania podane powyżej są kwotami maksymalnego dofinansowania, jakie możesz otrzymać na pracownika zatrudnionego na pełen etat. W przypadku, gdy pracownik zatrudniony jest na część etatu, kwoty te należy przeliczyć proporcjonalnie do części etatu, jaką pracownik przepracował w danym miesiącu.

Począwszy od okresu sprawozdawczego 03/2011 r. dofinansowanie nie przysługuje na pracowników z umiarkowanym lub lekkim stopniem niepełnosprawności, którzy mają ustalone prawo do emerytury.

Ostateczne wyliczenie kwoty miesięcznego dofinansowania odbywa się zgodnie z przypisem numer 17 do formularza INF-D-P. Należy wybrać najniższą kwotę spośród:

  1. maksymalnej kwoty dofinansowania przypisanej do danego stopnia niepełnosprawności, obliczonej proporcjonalnie do wymiaru czasu pracy (druk INF-D-P - poz. 51),
  2. kwoty kosztów płacy ustalonych w danym okresie sprawozdawczym, pomniejszonej o wartość pomocy otrzymanej do tych samych kosztów z innych źródeł (druk INF-D-P - poz. 52 pomniejszona o kwotę z poz. 53),
  3. kwoty limitu kosztów płacy, która stanowi 75% lub 90% kosztów płacy w zależności od typu pracodawcy (druk INF-D-P - poz. 54).

Kwota „Do wypłaty” jest równa 0 zł w przypadku jednoczesnego zaznaczenia pola 1 w poz. 46 ('Dofinansowanie stanowi pomoc publiczną') i pola 2 w pozycji 48 ('Pracownik zatrudniony w warunkach efektu zachęty').

Ważne!
Za okresy sprawozdawcze, począwszy od lipca 2016 r., jeżeli nie wypłaciłeś wynagrodzenia do dnia złożenia wniosku Wn-D, to poz. 53 = poz. 52, a kwota dofinansowania do wypłaty wyniesie wówczas 0 zł (poz. 55 w formularzu INF-D-P).

Tak. Jednym z podstawowych warunków ubiegania się o dofinansowanie jest terminowe ponoszenie kosztów płacy. Pracodawca musi wypłacać wszystkie elementy kosztów płacy pracownika niepełnosprawnego w terminie bądź z uchybieniem terminu nieprzekraczającym 14 dni. Dopuszczalna jest dopłata składek ZUS z uchybieniem terminu powyżej 14 dni, o ile nie przekroczy ona 2% należnych składek za dany okres sprawozdawczy.
Terminy ponoszenia kosztów płacy określają odrębne przepisy:

  • wynagrodzenie - ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy;
  • składki na ubezpieczenia społeczne - ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych;
  • zaliczki na podatek dochodowy od wypłaconych wynagrodzeń - ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Ważne!
Za okresy sprawozdawcze począwszy od lipca 2016 r., jeżeli nie wypłaciłeś wynagrodzenia do dnia złożenia wniosku Wn-D, to poz. 53 INF-D-P = poz. 52 INF-D-P, a kwota dofinansowania do wypłaty wyniesie wówczas 0 zł (poz. 55 w formularzu INF-D-P).

Możesz dokonywać potrąceń od wynagrodzenia pracownika np. z tytułu:

  • spłaty raty pożyczki z ZFRON,
  • spłaty pożyczek z Kasy Zapomogowo-Pożyczkowej,
  • składek członkowskich,
  • obciążeń pracowniczych - kar i niedoborów,
  • udziałów członkowskich w spółdzielniach,
  • potrąceń komorniczych lub sądowych itd.

Potrącenie takie musi jednak wynikać z umowy zawartej pomiędzy pracodawcą a pracownikiem bądź z innych podstaw prawnych możliwych do udowodnienia.
W takich przypadkach uznaje się, że pracodawca poniósł koszty wynagrodzenia, a część wypłaty pracownika została potrącona na poczet jego zobowiązań.
W przypadku prowadzenia przez Fundusz postępowania sprawdzającego, będziesz zobowiązany do przedstawienia wszelkich dokumentów potwierdzających zasadność wypłaty pomniejszonego wynagrodzenia.

W przypadku, gdy osoba niepełnosprawna jest zatrudniona u więcej niż jednego pracodawcy w wymiarze czasu pracy:

  • nieprzekraczającym ogółem pełnego wymiaru czasu pracy – miesięczne dofinansowanie przyznaje się na tę osobę pracodawcom, u których jest ona zatrudniona, w wysokości proporcjonalnej do wymiaru czasu pracy tej osoby,
  • przekraczającym ogółem pełny wymiar czasu pracy – miesięczne dofinansowanie przyznaje się na tę osobę w wysokości nieprzekraczającej kwoty miesięcznego dofinansowania przyznawanego na osobę zatrudnioną w pełnym wymiarze czasu pracy. Miesięczne dofinansowanie w wysokości proporcjonalnej do wymiaru czasu pracy tej osoby w pierwszej kolejności przyznaje się pracodawcy, który wcześniej zatrudnił tę osobę.

Wobec czego, jeżeli zatrudniłeś tego pracownika jako pierwszy to, w obu przypadkach otrzymasz pełną kwotę należnego Tobie dofinansowania.

Tak, możesz ubiegać się o dofinansowanie do wynagrodzenia tego pracownika.

Na możliwość wnioskowania o dofinansowanie nie wpływa status tej osoby na gruncie przepisów o ubezpieczeniu społecznym. Dlatego dofinansowanie może być udzielone na osobę uznawaną w ZUS za osobę współpracującą, z którą zawarłeś umowę o pracę. Osoba ta jest bowiem pracownikiem w rozumieniu art. 2 Kodeksu pracy. Należy jednak zwrócić uwagę na kwotę kosztów płacy wykazywanych w 52 informacji INF-D-P. Zgodnie z definicją zawartą w ustawie o rehabilitacji (…) na koszty płacy składają się: wynagrodzenie brutto oraz finansowane przez pracodawcę obowiązkowe składki na ubezpieczenia emerytalne, rentowe i wypadkowe naliczone od tego wynagrodzenia i obowiązkowe składki na Fundusz Pracy, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych i Fundusz Solidarnościowy.

W przypadku pracownika, z którym zawarłeś umowę o pracę, a jednocześnie w ZUS jest to osoba uznana za osobę współpracującą - może być tak, że składki ZUS będą naliczone od innej podstawy wymiaru niż wynagrodzenie brutto. Koszty płacy w opisanej sytuacji należy ustalić w wysokości równej sumie:

  • wynagrodzenia brutto,
  • rzeczywistej kwoty naliczanych składek na FP, FGŚP i FS,
  • składek na ubezpieczenie społeczne w wysokości rzeczywiście naliczanej na gruncie przepisów ubezpieczeniowych, jednak nie wyższej niż kwota składek po stronie pracodawcy, która byłaby naliczana od kwoty wynagrodzenia brutto tej osoby, gdyby osoba ta była ubezpieczona jako pracownik.

Gdy ubiegasz się o dofinansowanie do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych wykazujesz stan zatrudnia we wniosku Wn-D w dwóch celach:

  • w pozycji 37 ‘Ogółem’ i 38 ‘Osoby niepełnosprawne’ w celu sprawdzenia, czy zatrudniasz 25 lub więcej etatów, a jeżeli tak, czy osiągasz sześcioprocentowy (6%) wskaźnik zatrudnienia osób niepełnosprawnych;
  • w pozycji 39 ‘Ogółem’ w części ‘Bieżący stan zatrudnienia w okresie sprawozdawczym’ oraz w pozycji 41 ‘Ogółem’ w części ‘Średni stan zatrudnienia za 12 miesięcy poprzedzających okres sprawozdawczy’ (i w przypadku wniosków składanych do grudnia 2014 r. również w pozycji 40 i 42 ‘Osoby niepełnosprawne’) w celu ustalenia efektu zachęty metodą ilościową.

Konieczność wykazywania tych danych dwukrotnie we wniosku Wn-D wynika z różnych sposobów ich ustalania. W pierwszym przypadku — wskaźnik 6% — stany zatrudnienia ustalane są w oparciu o przepisy krajowe, natomiast w drugim przypadku — efekt zachęty — stany zatrudnienia ustalane są w oparciu o przepisy wspólnotowe.

Szczegółowe wyjaśnienia dotyczące zasad ustalania stanu zatrudnienia wykazywanego w części D.5 we wniosku Wn-D znajdziesz w artykule Pytania i odpowiedzi z zakresu wypełniania wniosku Wn-D i INF-D-P.

Ważne! Jeżeli jesteś pracodawcą, który nie prowadzi działalności gospodarczej i dla którego dofinansowanie nie stanowi pomocy publicznej, to nie uzupełniasz we wniosku Wn-D pozycji od 39 do 42.

Jeżeli przekroczyłeś pułap zatrudnienia 25 etatów ogółem lub zatrudniasz równo 25 etatów ogółem, to musisz zatrudniać co najmniej 6% osób niepełnosprawnych.

Dofinansowanie do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych nie przysługuje pracodawcy zatrudniającemu co najmniej 25 pracowników w przeliczeniu na pełny wymiar czasu pracy, który nie osiąga wskaźnika zatrudnienia osób niepełnosprawnych w wysokości co najmniej 6%. Przy wyliczaniu wskaźnika zatrudnienia osób niepełnosprawnych bierzemy pod uwagę definicję zawartą w art. 2 ust. 6 ustawy o rehabilitacji (...), zgodnie z którą jest to przeciętny miesięczny udział procentowy osób niepełnosprawnych w zatrudnieniu ogółem, w przeliczeniu na pełny wymiar czasu pracy. Przy ustalaniu wskaźnika zatrudnienia osób niepełnosprawnych dla celów dofinansowań do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych nie ma zastosowania art. 21 ust. 4 ustawy o rehabilitacji, który służy wyłącznie do pomniejszenia ustawowego wskaźnika osób niepełnosprawnych, warunkującego zwolnienie z wpłat na Państwowy Fundusz Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych. Osiągnięcie wskaźnika zatrudnienia osób niepełnosprawnych dla celów dofinansowań do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych, weryfikowane jest przez Fundusz przy pomocy wartości wykazanych przez pracodawcę (zatrudniającego co najmniej 25 pracowników w przeliczeniu na pełny wymiar czasu pracy) we wniosku Wn-D, w pozycjach 37 ('Stan zatrudnienia w okresie sprawozdawczym — ogółem') oraz 38 ('Stan zatrudnienia w okresie sprawozdawczym — osoby niepełnosprawne'), przy użyciu równania: wskaźnik = (poz. 38/poz. 37) x 100.

Wobec powyższego, jeżeli zatrudniasz 35 etatów ogółem, to musisz zatrudniać co najmniej 2,1 etatu osób z niepełnosprawnością.

Począwszy od stycznia 2011 r. osobami o szczególnych schorzeniach – w związku z zatrudnieniem których przysługuje wyższa kwota dofinansowania – są osoby, w odniesieniu do których orzeczono:

  • chorobę psychiczną (02-P),
  • upośledzenie umysłowe (01-U),
  • całościowe zaburzenia rozwojowe (12-C),
  • epilepsję (06-E) oraz
  • osoby niewidome (04-O) - w stopniu znacznym i umiarkowanym.

W przypadku osób niewidomych (tj. osób z chorobami narządu wzroku w stopniu umiarkowanym i znacznym 04-O) schorzenie to można dokumentować:

  • orzeczeniem potwierdzającym niepełnosprawność w rozumieniu ustawy o rehabilitacji (…),
  • innym orzeczeniem (np. w formie wypisu, czy orzeczenia w pełnej treści, co ma znaczenie w przypadku orzeczeń określonych w art. 5 i 62 ustawy o rehabilitacji),
  • wyrokiem sądu lub
  • zaświadczeniem lekarza specjalisty.

Choroby psychiczne (02-P) można dokumentować:

  • orzeczeniem potwierdzającym niepełnosprawność w rozumieniu ustawy o rehabilitacji (…),
  • innym orzeczeniem (np. w formie wypisu, czy orzeczenia w pełnej treści, co ma znaczenie w przypadku orzeczeń określonych w art. 5 i 62 ustawy o rehabilitacji),
  • wyrokiem sądu lub
  • zaświadczeniem o podstawie zaliczenia do stopnia niepełnosprawności wydanym na podstawie art. 5 ust. 2 ustawy z dnia 13 września 2018 r. o zmianie ustawy o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa, ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych oraz ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych w kontekście choroby psychicznej, której symbolu nie uwzględniano na orzeczeniu wydawanym przez zespoły ds. orzekania o niepełnosprawności w okresie od 27 czerwca do dnia 22 października 2018 r. ze względu na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 19 czerwca 2018 r. (szczegółowe informacje w tej sprawie zawierał komunikat Biura Pełnomocnika Rządu ds. Osób Niepełnosprawnych, w którym jest również dostępny wzór takiego zaświadczenia).

Pozostałe schorzenia tj. upośledzenie umysłowe (01-U), całościowe zaburzenia rozwojowe (12-C), epilepsję (06-E) można dokumentować wyłącznie:

  • orzeczeniem potwierdzającym niepełnosprawność w rozumieniu ustawy o rehabilitacji (…),
  • innym orzeczeniem (np. w formie wypisu, czy orzeczenia w pełnej treści, co ma znaczenie w przypadku orzeczeń określonych w art. 5 i 62 ustawy o rehabilitacji),
  • wyrokiem sądu.

Nie każde orzeczenie zawiera w swojej treści symbol przyczyny niepełnosprawności, wobec czego Biuro Pełnomocnika Rządu ds. Osób Niepełnosprawnych wskazuje, że jeżeli z sentencji, rozpoznania, uzasadnienia lub wskazań wydanych w związku z danym orzeczeniem wynika, że u danej osoby stwierdzono wymienione w art. 26a ust. 1b schorzenia, to dokument ten jest wystarczający do potwierdzenia tej okoliczności. Jeżeli pracodawca dysponuje orzeczeniem lekarza orzecznika ZUS w pełnej treści tj. rozpoznaniem zawartym w opinii lekarskiej wystawionej w związku z orzeczeniem lekarza orzecznika ZUS, to pracodawca może wnioskować o dofinansowanie w wysokości przewidzianej dla danego stopnia ze schorzeniem szczególnym od dnia dysponowania kompletem dokumentów tj. orzeczeniem i opinią lekarską wydaną w związku z tym orzeczeniem do dnia upływu ważności przedmiotowego orzeczenia.

Symbole przyczyny niepełnosprawności podane na orzeczeniu o stopniu niepełnosprawności:
01-U – upośledzenie umysłowe;
02-P – choroby psychiczne;
03-L – zaburzenia głosu, mowy i choroby słuchu;
04-O – choroby narządu wzroku;
05-R – upośledzenie narządu ruchu;
06-E – epilepsja;
07-S – choroby układu oddechowego i krążenia;
08-T – choroby układu pokarmowego;
09-M – choroby układu moczowo-płciowego;
10-N – choroby neurologiczne;
11-I – inne, w tym schorzenia: endokrynologiczne, metaboliczne, zaburzenia enzymatyczne, choroby zakaźne i odzwierzęce, zeszpecenia, choroby układu krwiotwórczego;
12-C – całościowe zaburzenia rozwojowe.

Tak. W odniesieniu do okresów sprawozdawczych, począwszy od stycznia 2011 r. osobami o szczególnych schorzeniach są m. in. osoby niewidome. Zgodnie z wyjaśnieniami Biura Pełnomocnika Rządu do Spraw Osób Niepełnoprawnych za osobę niewidomą należy uznać osoby legitymujące się orzeczeniem o niepełnosprawności z tytułu chorób narządu wzroku – w stopniu znacznym i umiarkowanym.

W związku z powyższym, jeżeli zatrudniasz osobę legitymującą się orzeczeniem o zaliczeniu do umiarkowanego stopnia niepełnosprawności z symbolem 04-O, możesz ubiegać się o miesięczne dofinansowanie do wynagrodzenia zwiększone o 900 zł.

Uwaga!
W kontekście dofinansowania do wynagrodzeń – schorzenie szczególne w zakresie narządu wzroku w przypadku pracownika niepełnosprawnego w stopniu umiarkowanym lub znacznym – może być potwierdzone również zaświadczeniem lekarza specjalisty.

Sposób wliczania pracownika do stanu zatrudnienia osób niepełnosprawnych może zależeć od kilku czynników, a mianowicie:

  • od dnia przedstawienia pracodawcy orzeczenia o niepełnosprawności;
  • od tego, czy jest to pierwsze czy kolejne orzeczenie przedłożone pracodawcy;
  • od terminu, w jakim pracownik wystąpił z wnioskiem o wydanie kolejnego orzeczenia;
  • od terminu ustalenia niepełnosprawności/stopnia niepełnosprawności, wskazanego w orzeczeniu.

Pierwsze orzeczenie o niepełnosprawności

W przypadku, gdy pracownik przedstawił Ci pierwsze orzeczenie o niepełnosprawności, wtedy wliczasz tę osobę do stanu zatrudnienia osób niepełnosprawnych od dnia przedstawienia orzeczenia potwierdzającego niepełnosprawność. Powyższa zasada obowiązuje również w odniesieniu do dokumentów potwierdzających wystąpienie u pracownika schorzeń szczególnych.

Przykład

Pracownik nabywa niepełnosprawność w trakcie zatrudnienia u danego pracodawcy i otrzymuje pierwsze orzeczenie o niepełnosprawności wydane w dniu 30.06.2020 r. przez Powiatowy Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności. Orzeczenie to dostarcza pracodawcy w dniu 17.08.2020 r. W orzeczeniu tym znajdują się następujące informacje:

  1. Orzeczenie o niepełnosprawności wydane na podstawie wniosku osoby niepełnosprawnej z dnia 01.06.2020 r.
  2. Stopień niepełnosprawności — lekki.
  3. Symbol przyczyny niepełnosprawności — 07-S.
  4. Orzeczenie wydaje się do 30.06.2022 r.
  5. Ustalony stopień niepełnosprawności datuje się od 01.06.2020 r.

Pracodawca:
— stosuje art. 2a ust. 1 ustawy o rehabilitacji, tj. wlicza pracownika niepełnosprawnego do stanu zatrudnienia w stopniu lekkim i ubiega się o dofinansowanie w wysokości przewidzianej dla stopnia lekkiego (o ile spełnia warunki do otrzymania dofinansowania do kosztów płacy tego pracownika) od daty otrzymania orzeczenia (w tym przypadku pierwszego orzeczenia), czyli od 17.08.2020 r.

Kolejne orzeczenie o niepełnosprawności

W przypadku gdy pracownik przedstawił Ci kolejne orzeczenie potwierdzające niepełnosprawność:

  • Wliczasz tę osobę do stanu zatrudnienia osób niepełnosprawnych począwszy od dnia złożenia wniosku o wydanie orzeczenia, jeżeli z orzeczenia wynika, że w tym okresie osoba ta była niepełnosprawna, a wniosek o wydanie orzeczenia został złożony nie później niż w dniu następującym po dniu, w którym upłynął termin ważności poprzedniego orzeczenia potwierdzającego niepełnosprawność.
Przykład

Pracownik niepełnosprawny dostarczył pracodawcy w dniu zatrudnienia, tj. 01.08.2018 r. orzeczenie Powiatowego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności wydane w dniu 5.07.2018 r. W orzeczeniu tym znajdują się następujące informacje:

  1. Stopień niepełnosprawności — lekki.
  2. Symbol przyczyny niepełnosprawności — 07-S.
  3. Orzeczenie wydaje się do 31.01.2020 r.
  4. Ustalony stopień niepełnosprawności datuje się od 01.06.2014 r.

W dniu 24.06.2020 r. pracownik dostarcza pracodawcy kolejne orzeczenie o niepełnosprawności wydane przez Powiatowy Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności (dalej PZON) w dniu 03.03.2020 r. W orzeczeniu tym znajdują się następujące informacje:

  1. Orzeczenie o niepełnosprawności wydane na podstawie wniosku osoby niepełnosprawnej z dnia 30.12.2019 r.
  2. Stopień niepełnosprawności — umiarkowany.
  3. Symbol przyczyny niepełnosprawności — 07-S.
  4. Orzeczenie wydaje się do 30.06.2022 r.
  5. Ustalony stopień niepełnosprawności datuje się od 30.12.2019 r.

Pracodawca:
— stosuje art. 2a ust. 2 ustawy o rehabilitacji, tj. wlicza pracownika niepełnosprawnego do stanu zatrudnienia w stopniu umiarkowanym i ubiega się o dofinansowanie w wysokości przewidzianej dla stopnia umiarkowanego/sporządza korekty wniosku Wn-D (o ile spełnia warunki do otrzymania dofinansowania do kosztów płacy tego pracownika) od dnia złożenia przez pracownika do PZON wniosku o wydanie nowego orzeczenia, czyli od 30.12.2019 r.

  • Wliczasz tę osobę do stanu zatrudnienia osób niepełnosprawnych w okresie do 3 miesięcy poprzedzających dzień przedstawienia pracodawcy kolejnego orzeczenia, jeżeli z treści tego orzeczenia wynika, że w tym okresie osoba ta była niepełnosprawna bez względu na datę złożenia wniosku o wydanie kolejnego orzeczenia potwierdzającego niepełnosprawność. Tym samym wliczasz pracownika do stanu zatrudnienia na bieżąco od dnia przedstawienia przez niego nowego orzeczenia, a wstecznie w okresie do trzech miesięcy poprzedzających dzień przedstawienia orzeczenia.
Przykład

Pracownik niepełnosprawny dostarczył pracodawcy w dniu zatrudnienia, tj. 01.08.2018 r. orzeczenie Powiatowego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności wydane w dniu 5.07.2018 r. W orzeczeniu tym znajdują się następujące informacje:

  1. Stopień niepełnosprawności — lekki.
  2. Symbol przyczyny niepełnosprawności — 07-S.
  3. Orzeczenie wydaje się do 31.01.2019 r.
  4. Ustalony stopień niepełnosprawności datuje się od 01.06.2014 r.

W dniu 10.08.2019 r. pracownik dostarcza kolejne orzeczenie o niepełnosprawności wydane przez Powiatowy Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w dniu 3.08.2019 r. W orzeczeniu tym znajdują się następujące informacje:

  1. Orzeczenie o niepełnosprawności wydane na podstawie wniosku osoby niepełnosprawnej z dnia 01.06.2019 r.
  2. Stopień niepełnosprawności — umiarkowany.
  3. Symbol przyczyny niepełnosprawności — 07-S.
  4. Orzeczenie wydaje się do 30.06.2022 r.
  5. Ustalony stopień niepełnosprawności datuje się od 01.06.2019 r.

Pracodawca:
— stosuje art. 2a ust. 3 ustawy o rehabilitacji, tj. wlicza pracownika niepełnosprawnego do stanu zatrudnienia w stopniu umiarkowanym bez schorzenia szczególnego i ubiega się o dofinansowanie w wysokości przewidzianej dla stopnia umiarkowanego/sporządza korekty wniosku Wn-D (o ile spełnia warunki do otrzymania dofinansowania do kosztów płacy tego pracownika) w okresie do 3 miesięcy poprzedzających dzień przedstawienia pracodawcy kolejnego orzeczenia, czyli od dnia 01.06.2019 r.

Ponadto wliczanie do stanu zatrudnienia osób niepełnosprawnych nie jest jednoznaczne z możliwością ubiegania się o dofinansowanie do wynagrodzenia pracownika niepełnosprawnego, gdyż dla celu wliczania do stanu zatrudnienia wystarczające jest wyłącznie stwierdzenie niepełnosprawności w analizowanym okresie, w pierwszym lub w kolejnym orzeczeniu dostarczonym do pracodawcy, natomiast dla celu ubiegania się o dofinansowanie do wynagrodzeń konieczne jest stwierdzenie w badanym okresie, w pierwszym lub kolejnym orzeczeniu dostarczonym pracodawcy - jednego z trzech stopni niepełnosprawności oraz spełnienie warunków wynikających z ustawy o rehabilitacji.

Ważne!
Pracodawca powinien przechowywać w aktach pracownika wszystkie dokumenty w danej sprawie, na podstawie których będzie mógł wykazać, w jakim stopniu dana osoba jest niepełnosprawna, od kiedy datuje się jej niepełnosprawność i do kiedy ona trwa, czy występuje schorzenie szczególne, na podstawie którego pracodawca może uzyskać wyższe dofinansowanie. Pracodawca, który otrzymał od pracownika orzeczenie Wojewódzkiego Zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności (dalej WZON), a wcześniej posługiwał się orzeczeniem Powiatowego Zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności (dalej PZON), od którego - jak się okazało później - pracownik się odwołał, powinien w tej sytuacji wywodzić skutki prawne z rozstrzygnięcia prawomocnego tj. orzeczenia WZON. Natomiast w przypadku, gdy pracodawca otrzyma wyrok sądu będący następstwem zaskarżenia orzeczenia WZON, to powinien w tej sytuacji wywodzić skutki prawne z wyroku sądowego w powiązaniu z orzeczeniami wydanymi w toku postępowania odwoławczego. Schorzenie szczególne, o którym mowa w art. 26a ust. 1b ustawy o rehabilitacji (…) orzeczone w toku postępowania odwoławczego, należy uwzględniać od daty otrzymania pierwszego dokumentu w danej sprawie, o ile ostateczne rozstrzygnięcie w toku postępowania odwoławczego obejmie okres począwszy od tej daty.

Pracownik zatrudniony był od 15 marca 2021 r. i w tym dniu dostarczył mi orzeczenie o niepełnosprawności. Chcę złożyć wniosek o dofinansowanie za marzec 2021 r. W jaki sposób wyliczyć przeciętny miesięczny wymiar czasu pracy tego pracownika za okres sprawozdawczy? W którą pozycję (21-44) na załączniku INF-D-P wpisać wyliczony wymiar czasu pracy?

Przeciętny miesięczny wymiar czasu pracy pracownika niepełnosprawnego wpisujesz w pozycjach 21-44 na INF-D-P w zależności od:

  • stopnia jego niepełnosprawności,
  • typu pracodawcy (rynek otwarty bądź chroniony),
  • posiadania przez pracownika schorzeń szczególnych,
  • ustalonego prawa do emerytury.

Przeciętny miesięczny wymiar czasu pracy ustalasz jako iloczyn wymiaru czasu pracy pracownika oraz iloraz liczby dni wliczania do stanu zatrudnienia osób niepełnosprawnych i liczby dni w okresie sprawozdawczym.

Przykład:
Pracownik zatrudniony na 1 etat, zatrudnienie od 15 marca 2021 r., wliczasz go do stanu zatrudnienia osób niepełnosprawnych od 15 marca 2021 r.
1 etat X 17/31 = 0,548

Ważne!
Dane wykazywane w pozycjach 21-44 podajesz stosując zaokrąglenie w dół, jeżeli pierwsza odrzucona cyfra należy do przedziału od 0 do 4 albo w górę, jeżeli pierwsza odrzucona cyfra należy do przedziału od 5 do 9.

W związku z powyższym, zatrudniając pracownika legitymującego się orzeczeniem o stopniu umiarkowanym z symbolem niepełnoprawności 02-P, wyliczony wymiar etatu dla otwartego rynku pracy wpisz w poz. 34, natomiast dla rynku chronionego w poz. 22. W przypadku, gdy pracownik posiadał we wskazanym okresie zatrudnienia ustalone prawo do emerytury, stosowny wymiar czasu pracy wpisz także w pozycje 28 lub 40 (w zależności, czy jest to ZPCHR, czy otwarty rynek pracy).

Tak. Od 1 stycznia 1998 r. podstawą do uznania osoby za niepełnosprawną jest m. in. orzeczenie lekarza orzecznika Zakładu Ubezpieczeń Społecznych. Orzeczenie o:

  • całkowitej niezdolności do pracy i niezdolności do samodzielnej egzystencji – traktowane jest na równi z orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności;
  • niezdolności do samodzielnej egzystencji – traktowane jest na równi z orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności;
  • całkowitej niezdolności do pracy – traktowane na równi z orzeczeniem o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności;
  • całkowitej niezdolności do pracy wydane w okresie od 1 stycznia do 16 sierpnia 1998 r. – traktowane jest na równi z orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności;
  • częściowej niezdolności do pracy – traktowane jest na równi z orzeczeniem o lekkim stopniu niepełnosprawności;
  • częściowej niezdolności do pracy wydane w okresie od 1 stycznia do 16 sierpnia 1998 r. – traktowane jest na równi z orzeczeniem o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności.

Tak. Osoby, które przed dniem 01.01.1998 r. zostały zaliczone do jednej z grup inwalidów, zachowują uprawnienia należne osobom niepełnosprawnym na czas, na jaki zostało wydane orzeczenie.

Orzeczenie o zaliczeniu do:

  • I grupy inwalidów, traktowane jest na równi z orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności;
  • II grupy inwalidów, traktowane jest na równi z orzeczeniem o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności;
  • III grupy inwalidów, traktowane jest na równi z orzeczeniem o lekkim stopniu niepełnosprawności.

Wyjątek stanowi orzeczenie III grupy inwalidztwa, wydane przez organy orzecznicze Ministerstwa Obrony Narodowej i organy orzecznicze Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji. Traktowane jest ono jako orzeczenie o braku niepełnosprawności, ponieważ dotyczy osób zdolnych do pracy poza służbą. Zakwalifikowanie do lekkiego stopnia niepełnosprawności, może mieć miejsce tylko wtedy, gdy orzeczenie o III grupie inwalidztwa z tytułu niezdolności do służby mundurowej zawiera równocześnie orzeczenie III grupy inwalidztwa z ogólnego stanu zdrowia.

Decyzja o przyznaniu lub kontynuacji renty nie jest podstawą do ubiegania się o dofinansowanie do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych. Za osobę niepełnosprawną uznaje się bowiem osobę, której niepełnosprawność została potwierdzona orzeczeniem:

  • o lekkim, umiarkowanym bądź znacznym stopniu niepełnosprawności;
  • o całkowitej lub częściowej niezdolności do pracy na podstawie odrębnych przepisów;
  • o niepełnosprawności, wydanym przed ukończeniem 16 roku życia.

Tak. W przypadku, gdy niepełnosprawność zostaje orzeczona wyrokiem sądowym dokumentami potwierdzającymi niepełnosprawność, uznawanymi przez PFRON są:

  • kopia wyroku sądowego,
  • decyzja ZUS o przyznaniu bądź kontynuacji renty (wydane na podstawie wyroku sądowego),
  • zaświadczenie ZUS o niepełnosprawności (wydane na podstawie wyroku sądowego).

Prawomocny wyrok sądowy zmieniający decyzję ZUS i przyznający prawo do renty z tytułu niezdolności do pracy, ma powagę rzeczy osądzonej i daje podstawę do traktowania osoby jako osoby niepełnosprawnej. Prawomocne orzeczenie wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydaje, lecz również inne sądy oraz organy państwowe i organy administracji publicznej.

Nie. Środki z tytułu dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych przekazywane są wyłącznie na rachunek bankowy pracodawcy wskazany na wniosku Wn-D (poz. 15). Fundusz nie przekazuje dofinansowania przekazem pocztowym.

Tak, pracodawca może ubiegać się o dofinansowanie w takiej sytuacji, ale Fundusz wstrzyma wypłatę dofinansowania do czasu uregulowania zaległości wobec PFRON.

Jeżeli pracodawca posiada zaległości w zobowiązaniach wobec Funduszu przekraczające ogółem kwotę 100 złotych, Prezes Zarządu Funduszu wydaje decyzję o wstrzymaniu miesięcznego dofinansowania do czasu uregulowania zaległości przez pracodawcę. Decyzja podlega wykonaniu z dniem wydania. W przypadku nieuregulowania przez pracodawcę zaległości wobec Funduszu do dnia 31 stycznia roku następującego po roku, za który pracodawcy przysługuje miesięczne dofinansowanie, Prezes Zarządu Funduszu wydaje decyzję o odmowie wypłaty miesięcznego dofinansowania za okres wskazany w decyzji o wstrzymaniu dofinansowania.

Uwaga!
Tożsame w skutkach ze spłatą zaległości będzie umorzenie lub rozłożenie zaległości na raty lub jej odroczenie, pod warunkiem, że decyzja ta zostanie wydana a umowa podpisana przez pracodawcę i przedstawiciela Funduszu do 31 stycznia roku następnego.

Jeżeli jesteś pracodawcą, który nie prowadzi działalności gospodarczej nie składasz informacji o pomocy publicznej (formularza informacji przedstawianych przy ubieganiu się o pomoc inną niż pomoc w rolnictwie lub rybołówstwie, pomoc de minimis lub pomoc de minimis w rolnictwie lub rybołówstwie – INF-O-PP/ formularza informacji przedstawianych przy ubieganiu się o pomoc w rolnictwie lub rybołówstwie inną niż pomoc de minimis w rolnictwie lub rybołówstwie – INF-O-PR), gdyż dofinansowanie do wynagrodzeń niepełnosprawnych pracowników nie stanowi dla Ciebie pomocy publicznej. Informacja, czy wnioskowana pomoc stanowi dla pracodawcy pomoc publiczną określana jest na formularzu INF-D-P w poz. 46.

Zaliczenie do znacznego albo umiarkowanego stopnia niepełnosprawności osoby z naruszoną sprawnością organizmu – niezdolnej do pracy albo zdolnej do pracy jedynie w warunkach pracy chronionej – nie wyklucza możliwości zatrudnienia takiej osoby u pracodawcy niezapewniającego warunków pracy chronionej, w przypadkach:

  1. przystosowania przez pracodawcę stanowiska pracy do potrzeb osoby niepełnosprawnej,
  2. zatrudnienia w formie telepracy.

Przepisy regulujące kwestię obowiązkowego przystosowania miejsca pracy dla osoby niepełnosprawnej mówią o dostosowaniu do możliwości pracownika, mając na uwadze jego indywidualne potrzeby. Zgodnie z ustawą o rehabilitacji (...), rozpoznanie potrzeb osób niepełnosprawnych w kontekście przystosowania stanowisk pracy, adaptacji pomieszczeń zakładu, nabycia urządzeń ułatwiających osobie niepełnosprawnej funkcjonowanie w zakładzie pracy, dokonywane jest przez służby medycyny pracy. To lekarz medycyny pracy decyduje, czy osoba niepełnosprawna może być zatrudniona u danego pracodawcy, dlatego przed dopuszczeniem do pracy powinna być ona przebadana w przychodni medycyny pracy, do której pracodawca ma obowiązek ją skierować, uwzględniając w skierowaniu orzeczenie o stopniu niepełnosprawności. Kontrolę w zakresie przystosowania stanowiska pracy do potrzeb osoby niepełnosprawnej, sprawuje Państwowa Inspekcja Pracy.

Ustawa o rehabilitacji (...) nie nakłada na osobę niepełnosprawną obowiązku informowania pracodawcy o posiadaniu orzeczenia o stopniu niepełnosprawności. Korzystanie przez osobę niepełnosprawną z uprawnień pracowniczych przewidzianych w ww. ustawie jest prawem, a nie obowiązkiem danego pracownika.

Pracodawca ma prawo żądać od pracownika podania danych osobowych, jeżeli ich podanie jest konieczne ze względu na korzystanie przez pracownika ze szczególnych uprawnień przewidzianych w prawie pracy. W tej kategorii mieści się również informacja o stopniu niepełnosprawności. Zgłoszenie pracodawcy faktu posiadania przez pracownika dokumentu potwierdzającego niepełnosprawność zależy wyłącznie od decyzji tego pracownika. Osoba niepełnosprawna nie zgłaszając tego faktu, nie ponosi z tego tytułu żadnych konsekwencji.

Jeżeli korzystałeś z dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych, masz obowiązek przechowywać dokumentację pozwalającą na sprawdzenie zgodności przyznanej pomocy z obowiązującymi w tym zakresie przepisami przez okres 10 lat od dnia jej przyznania.

Kwotę nienależnie otrzymanego dofinansowania wraz z odsetkami należy zwrócić na numer rachunku bankowego BGK 66 1130 1017 0019 9361 9020 0041.

W celu usprawnienia przepływu informacji oraz wzajemnych rozliczeń finansowych, dokonaj właściwego opisu takich przelewów np.

  1. nr PFRON, zwrot SODiR za okres MM/RRRR
  2. nr PFRON, zwrot SODiR za okresy od MM/RRRR do MM/RRRR
  3. nr PFRON, nota(y) odsetkowa(e) nr ...........................

Umieszczanie w tytule przelewu unikalnego numeru nadanego przez PFRON oraz precyzyjnych informacji o okresach, których wpłata dotyczy przyczyni się do szybszej identyfikacji dokumentów i przyspieszenia procesów decyzyjnych dotyczących dofinansowań i refundacji. Uwaga – zwrot co do zasady powinien być poprzedzony korektą wniosku za okres sprawozdawczy (okresy sprawozdawcze), którego ten zwrot dotyczy.

Nie. Pracodawcy nie mają obowiązku składania do PFRON rozliczeń rocznych z pomocy uzyskanej w ramach dofinansowań do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych.

Pracodawca ubiegający się o dofinansowanie do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych składa wniosek o dofinansowanie w terminie do 25 dnia miesiąca następującego po miesiącu, którego dotyczy wniosek. Jeżeli nie złożyłeś wniosku w obowiązującym Cię terminie, możesz zwrócić się z prośbą o przywrócenie terminu na złożenie w/w dokumentu. Aby termin został przywrócony musisz spełnić trzy poniższe warunki:

  • Wystąpić z prośbą o przywrócenie terminu w ciągu 7 dni od daty ustania przyczyny przekroczenia terminu na złożenie wniosku;
  • Uprawdopodobnić, że uchybienie terminu nastąpiło bez Twojej winy;
  • Dopełnić czynności, dla której termin został przekroczony - czyli złożyć wniosek o dofinansowanie wraz z wymaganymi załącznikami za dany miesiąc;

Prośbę o przywrócenie terminu prześlij na adres Funduszu w Warszawie: al. Jana Pawła II 13, 00-828 Warszawa. Możesz skorzystać z wzoru wniosku o przywrócenie terminu udostępnionego przez Fundusz. Wzór wniosku o przywrócenie terminu znajdziesz w zakładce Formularze dotyczące dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych.

Aby złożyć wnioski Wn-D w formie elektronicznej, zaznacz pole wybieram elektroniczną formę składania wniosków w części Oświadczenia na wniosku Wn-D/ korekcie wniosku Wn-D. Po złożeniu takiego oświadczenia, otrzymasz listownie identyfikator oraz hasło dostępu do programu informatycznego udostępnionego przez Fundusz. Powyższa korespondencja zawierać będzie również instrukcję pierwszego logowania w systemie. W kolejnych miesiącach ubiegania się o dofinansowanie do wynagrodzeń, będziesz miał możliwość składania wniosków Wn-D wraz z wymaganymi załącznikami oraz ich korygowania w formie elektronicznej. Jeżeli elektroniczne złożenie dokumentu w danym miesiącu jest niemożliwe lub nadmiernie utrudnione, w celu zachowania terminu musisz wysłać wniosek w formie papierowej do właściwego terytorialnie oddziału PFRON.

Informacje na temat elektronicznego składania wniosków oraz korekt wniosków o dofinansowanie do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych zawarte są w artykule Przygotowywanie i wysyłanie dokumentów.

W przypadku utraty loginu i/lub hasła, prześlij do Funduszu prośbę o ponowne udostępnienie danych umożliwiających zalogowanie się do Systemu Obsługi Dofinansowań i Refundacji (SODiR). Prośba o nadanie nowego hasła i loginu powinna zawierać Twoje dane:

  • Nazwę pracodawcy
  • Adres
  • NIP
  • REGON
  • Nr PFRON
  • login do logowania się w SODIR, otrzymany od PFRON (o ile jest znany).

Dodatkowo ww. prośba powinna być podpisana przez Ciebie lub osobę upoważnioną, dla której przedłożyłeś w Funduszu stosowne pełnomocnictwo. Prośbę o nadanie nowych danych do logowania zawierającą wyżej wskazane informacje prześlij w formie maila lub pisma tradycyjnego do właściwego terytorialnie oddziału PFRON. Odpowiedź na poprawnie sformułowaną prośbę otrzymasz pisemnie za pośrednictwem poczty.

W sytuacji, gdy nie otrzymałeś jeszcze korespondencji z loginem i hasłem jednorazowym i nie masz możliwości złożenia wniosku elektronicznie – a zbliża się termin na jego złożenie – powinieneś przesłać dokumenty w formie papierowej do właściwego terytorialnie oddziału PFRON celem zachowania terminu.

Zakres przedmiotowy rozłożenia na raty/odroczenia terminu płatności:

  1. REFUNDACJA - należności pieniężne dotyczące zwrotu środków przyznanych osobie niepełnosprawnej wykonującej działalność gospodarczą lub niepełnosprawnemu rolnikowi lub rolnikowi zobowiązanemu do opłacania składek za niepełnosprawnego domownika na podstawie art. 25a ustawy o rehabilitacji;
  2. DOFINANSOWANIE - należności pieniężne dotyczące zwrotu dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych przyznanego na podstawie art. 26a ustawy o rehabilitacji.

Zgodnie z treścią art. 49f ust. 1 pkt 2 ustawy o rehabilitacji, na wniosek dłużnika lub strony umowy, której przedmiot obejmuje dokonanie wydatków ze środków Funduszu, organy i podmioty powołane do zawierania takich umów mogą rozłożyć na raty spłatę tych należności lub odroczyć termin ich płatności (w drodze umowy), w przypadku uzasadnionym ważnym interesem dłużnika, interesem publicznym, względami gospodarczymi lub społecznymi, lub innymi przyczynami zasługującymi na uwzględnienie, w szczególności w razie całkowitej nieściągalności w rozumieniu art. 49 ust. 5b.

Rozłożenie na raty lub odroczenie terminu płatności stosuje się do:

  • należności pieniężnych dotyczących zwrotu środków przyznanych osobie niepełnosprawnej wykonującej działalność gospodarczą lub niepełnosprawnemu rolnikowi lub rolnikowi zobowiązanemu do opłacenia składek za niepełnosprawnego domownika na podstawie art. 25a (art. 49f ust. 3a);
  • należności pieniężnych dotyczących zwrotu dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych przyznanego na podstawie art. 26a (art. 49f ust. 3c).

Zakres podmiotowy wnioskodawców ubiegających się o rozłożenie na raty/odroczenie terminu płatności

O rozłożenia na raty/odroczenie terminu płatności może ubiegać się:

  • osoba niepełnosprawna wykonująca działalność gospodarczą z tytułu należności pieniężnych dotyczących zwrotu środków przyznanych na podstawie art. 25a ustawy o rehabilitacji;
  • niepełnosprawny rolnik z tytułu należności pieniężnych dotyczących zwrotu środków przyznanych na podstawie art. 25a ustawy o rehabilitacji;
  • rolnik zobowiązany do opłacenia składek za niepełnosprawnego domownika z tytułu należności pieniężnych dotyczących zwrotu środków przyznanych na podstawie art. 25a ustawy o rehabilitacji;
  • pracodawca z tytułu należności pieniężnych dotyczących zwrotu dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych przyznanego na podstawie art. 26a ustawy o rehabilitacji.

Przesłanki ubiegania się o rozłożenie na raty/odroczenie terminu płatności

Rozłożenie na raty/odroczenie terminu płatności może nastąpić ze względu na ważny interes dłużnika, interes publiczny, względy gospodarcze i społeczne. Przez ważny interes dłużnika należy rozumieć wystąpienie okoliczności nadzwyczajnych, niezależnych od wnioskodawcy, które uniemożliwiają jednorazową spłatę zadłużenia. Rozłożenie na raty bądź odroczenie terminu płatności należności będzie możliwe w przypadku:

  • gdy jednorazowe opłacenie należności pozbawiłoby zobowiązanego i jego rodzinę możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych;
  • przewlekłej choroby zobowiązanego;
  • znacznego pogorszenia stanu zdrowia, które skutkowałoby zmianą stopnia niepełnosprawności lub/i zakończeniem prowadzenia działalności;
  • konieczności sprawowania opieki nad przewlekle chorym członkiem rodziny pozbawiającej zobowiązanego możliwości uzyskiwania dochodu;
  • zdarzenia losowego, np. śmierć członka rodziny zagrażająca dalszej egzystencji dłużnika, kradzież mienia, klęski żywiołowe, np. powódź, pożar, susza, katastrofy naturalne lub awarie techniczne, których skutki zagrażają zdrowiu i życiu, lub innego nadzwyczajnego zdarzenia powodującego okoliczności osłabiające możliwości płatnicze dłużnika.

Przez interes publiczny należy rozumieć respektowanie wartości wspólnych dla całego społeczeństwa, takich jak sprawiedliwość, bezpieczeństwo i zaufanie obywateli do organów władzy.
Przez względy społeczne i gospodarcze należy rozumieć m.in. zagrożenie likwidacją pracodawcy lub likwidacją działalności gospodarczej.

Złożenie wniosku

Dłużnik ubiegający się o zastosowanie ulgi musi złożyć wniosek. Wniosek powinien spełnić wymogi formalne określone w art. 63 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. 2021 r., poz. 735, ze zm.), w szczególności:

  • wskazanie strony, od której pochodzi;
  • adres strony;
  • żądanie, np. rozłożenie na raty płatności należności;
  • przyczyny ubiegania się o zastosowanie ulgi – wniosek powinien być wyczerpująco umotywowany i wskazywać okoliczności niezależne od wnioskodawcy, na zaistnienie których dłużnik nie miał wpływu, a których zaistnienie powoduje, że nie jest w stanie jednorazowo wywiązać się ze spłaty zobowiązań;
  • przyczyny ubiegania się o ulgę powinny być potwierdzone stosowną dokumentacją określającą zasadność rozłożenia na raty/odroczenia terminu płatności, w tym dokumentacją odzwierciedlającą sytuację finansową oraz możliwości płatnicze wnioskodawcy;
  • proponowany harmonogram spłaty rat lub datę, do której spłata należności ma być odroczona;
  • podpis osoby upoważnionej do reprezentowania. W przypadku, gdy strona działa przez pełnomocnika do wniosku należy załączyć pełnomocnictwo.

Wykaz dokumentów

Rodzaj oraz zakres dokumentacji, na podstawie której dokonywana będzie analiza zaistnienia przesłanek warunkujących rozłożenie na raty/odroczenie terminu płatności, powinien być uzależniony od formy prawnej podmiotu ubiegającego się o udzielenie ulgi oraz od rodzaju prowadzonej ewidencji finansowej.

Dokumenty dotyczące sytuacji ekonomiczno-finansowej:

  • Roczne sprawozdanie finansowe za dwa ostatnie lata wraz z raportem biegłego rewidenta (dofinansowanie).
  • Sprawozdanie z działalności za dwa ostatnie lata (dofinansowanie).
  • Sprawozdanie F-01 za rok bieżący (dofinansowanie).
  • Prognozy finansowe na rok bieżący i następny, w tym bilans, rachunek wyników i przepływów finansowych (dofinansowanie).
  • Zestawienie istotnych danych o bieżącej sytuacji finansowej, np. umów, kontraktów, zleceń, porozumień, wygranych przetargów (dofinansowanie, refundacja).
  • Kserokopia zeznań podatkowych PIT za ostatni rok i oświadczenie o dochodach przypadających na członka rodziny pozostającej we wspólnym gospodarstwie domowym uzyskanych w okresie ostatnich trzech miesięcy (refundacja, dofinansowanie w przypadku pracodawców będących osobami fizycznymi nieprowadzącymi działalności gospodarczej).
  • Zaświadczenie z właściwego urzędu skarbowego o niezaleganiu lub zaleganiu z podatkami (dofinansowanie, refundacja).
  • Zaświadczenie z właściwego Zakładu Ubezpieczeń Społecznych o braku zaległości w regulowaniu składek (dofinansowanie).

Inne dokumenty:

  • Aktualne dokumenty potwierdzające zadłużenie z tytułu innych zobowiązań, np. z tytułu czynszu, opłat za energię elektryczną, opłat za gaz, kredytu bankowego (refundacja, dofinansowanie w przypadku pracodawców będących osobami fizycznymi nieprowadzącymi działalności gospodarczej).
  • Aktualne dokumenty potwierdzające bieżące wydatki np. wydatki na leki oraz leczenie (refundacja, dofinansowanie w przypadku pracodawców będących osobami fizycznymi nieprowadzącymi działalności gospodarczej).
  • Zaświadczenie o korzystaniu z różnych form pomocy społecznej (refundacja, dofinansowanie w przypadku pracodawców będących osobami fizycznymi nieprowadzącymi działalności gospodarczej).
  • Harmonogram spłaty kredytu bankowego bądź zadłużeń realizowanych wobec innych podmiotów, np. wobec urzędu skarbowego (dofinansowanie, refundacja).
  • Protokół komisji określający wysokość i zakres oszacowanych szkód np.: z pożaru, powodzi (dofinansowanie, refundacja).
  • Wszelkie inne dokumenty mające wpływ, zdaniem strony, na rozpatrzenie sprawy (dofinansowanie, refundacja).

Ważne!

  • Instytucja rozłożenia na raty zapłaty należności/odroczenia terminu płatności stanowi szczególnego rodzaju ulgę, której zastosowanie może mieć miejsce w przypadku uzasadnionym ważnym interesem dłużnika, interesem publicznym, względami gospodarczymi lub społecznymi lub innymi przyczynami zasługującymi na uwzględnienie. Stosowanie tego rodzaju ulgi oparte jest na uznaniu administracyjnym, co oznacza, że organ może, ale nie musi skorzystać z uprawnienia określonego w tym przepisie.
  • Tylko kwota określona w decyzji Prezesa Zarządu Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych nakazującej zwrot środków Funduszu może być przedmiotem postępowania o przyznanie ulgi, tym samym wystąpienie z wnioskiem o rozłożenie na raty bądź odroczenie terminu płatności należności staje się zasadne dopiero po uzyskaniu przez decyzję nakazującą zwrot środków waloru ostateczności.
  • Złożenie wniosku o rozłożenie na raty/odroczenie terminu płatności nie gwarantuje, że ulga w tym zakresie zostanie przyznana. W przypadku nieudostępnienia przez wnioskodawcę dokumentacji potwierdzającej istnienie przesłanek mogących stanowić podstawę udzielenia ulgi, Prezes Zarządu PFRON odmówi jej przyznania.
  • Złożenie wniosku o rozłożenie należności na raty/odroczenie terminu płatności nie wstrzymuje działań windykacyjnych oraz nie powoduje zniesienia zaległości wobec PFRON.
  • Prezes Zarządu PFRON przyznaje ulgę w formie umowy.

Warunki rozłożenia na raty/odroczenia terminu płatności:

  • Rozłożenie na raty/odroczenie terminu płatności może nastąpić tylko raz, a całkowity okres spłaty należności nie może być dłuższy niż 10 lat od dnia zawarcia umowy.
  • W przypadku pozytywnego rozpatrzenia wniosku odsetki za zwłokę są naliczane na datę wpływu wniosku do PFRON.
  • Organ ustala dodatkową opłatę równą sumie 200% podstawowej stopy oprocentowania kredytu lombardowego, ustalonej zgodnie z przepisami o Narodowym Banku Polskim, i 2%, z tym, że stawka ta nie może być niższa niż 8% ani od stopy oprocentowania kredytu, który dłużnik mógłby uzyskać na zasadach rynkowych. Wysokość opłaty dodatkowej jest zależna od wartości stopy referencyjnej ustalonej przez Komisję Europejską na podstawie obiektywnych kryteriów. Ustalenie stopy referencyjnej następuje w wyniku zsumowania stopy bazowej i marży ustalonej na poziomie 1000 punktów bazowych, tj. 10%.
  • W okresie obowiązywania umowy Prezes Zarządu PFRON nie wydaje decyzji o wstrzymaniu miesięcznego dofinansowania, nie dłużej jednak niż do dnia poprzedzającego dzień powstania dalszych zaległości w zobowiązaniach wobec Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych przekraczających ogółem kwotę 100 zł.

Zawarcie umowy o ratalnej spłacie zadłużenia/odroczeniu terminu płatności należności powoduje po stronie dłużnika obowiązek dokonywania w terminie i w pełnej wysokości wpłat na poszczególne raty, zgodnie z harmonogramem spłaty zadłużenia. W przypadku dokonania wpłaty na poczet danej raty po terminie albo w terminie, ale w zaniżonej wysokości, umowa ulega rozwiązaniu, a należność staje się natychmiast wymagalna wraz z odsetkami naliczonymi w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych. Natychmiastowa wymagalność należności skutkuje podjęciem działań zmierzających do przymusowego dochodzenia należności w trybie postępowania egzekucyjnego, co przyczyni się do zwiększenia zadłużenia nie tylko o należne odsetki za zwłokę, ale również o ewentualne koszty upomnienia oraz koszty egzekucyjne.

Zakres przedmiotowy umorzenia:

  1. REFUNDACJA - należności pieniężne dotyczące zwrotu środków przyznanych osobie niepełnosprawnej wykonującej działalność gospodarczą lub niepełnosprawnemu rolnikowi lub rolnikowi zobowiązanemu do opłacania składek za niepełnosprawnego domownika na podstawie art. 25a ustawy o rehabilitacji;
  2. DOFINANSOWANIE - odsetki od nienależnie pobranych kwot na podstawie art. 26a, pod warunkiem spłaty kwoty głównej należności nie później niż w terminie określonym w art. 49e ust. 2 ustawy o rehabilitacji.

Zgodnie z treścią art. 49f ust. 1 pkt 1 ustawy o rehabilitacji, na wniosek dłużnika lub strony umowy, której przedmiot obejmuje dokonanie wydatków ze środków Funduszu, organy i podmioty powołane do zawierania takich umów mogą umorzyć (w drodze decyzji) w części lub całości należności pieniężne mające charakter cywilnoprawny, w przypadku uzasadnionym ważnym interesem dłużnika, interesem publicznym, względami gospodarczymi lub społecznymi, lub innymi przyczynami zasługującymi na uwzględnienie, w szczególności w razie całkowitej nieściągalności w rozumieniu art. 49 ust. 5b ww. ustawy.

Umorzenie stosuje się do:

  • należności pieniężnych dotyczących zwrotu środków przyznanych osobie niepełnosprawnej wykonującej działalność gospodarczą lub niepełnosprawnemu rolnikowi lub rolnikowi zobowiązanemu do opłacenia składek za niepełnosprawnego domownika na podstawie art. 25a (art. 49f ust. 3a);
  • odsetek naliczonych od nienależnie pobranego dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych, pod warunkiem spłaty kwoty głównej należności nie później niż w terminie 3 miesięcy od dnia otrzymania wezwania do zapłaty lub ujawnienia okoliczności powodujących obowiązek zwrotu (art. 49f ust. 3b).

Uwaga!
Kwota główna nienależnie pobranego dofinansowania nie może być umorzona.

Zakres podmiotowy wnioskodawców ubiegających się o umorzenie

O umorzenie może ubiegać się:

  • osoba niepełnosprawna wykonująca działalność gospodarczą z tytułu należności pieniężnych dotyczących zwrotu środków przyznanych na podstawie art. 25a ustawy o rehabilitacji;
  • niepełnosprawny rolnik z tytułu należności pieniężnych dotyczących zwrotu środków przyznanych na podstawie art. 25a ustawy o rehabilitacji;
  • rolnik zobowiązany do opłacenia składek za niepełnosprawnego domownika z tytułu należności pieniężnych dotyczących zwrotu środków przyznanych na podstawie art. 25a ustawy o rehabilitacji;
  • pracodawca, z tytułu należności pieniężnych dotyczących zwrotu odsetek od nienależnie pobranego dofinansowania do wynagrodzeń na podstawie art. 26a ustawy o rehabilitacji.

Przesłanki ubiegania się o umorzenie

Umorzenie w części lub całości należności może nastąpić ze względu na ważny interes dłużnika, interes publiczny, względy gospodarcze i społeczne, a także inne przyczyny zasługujące na uwzględnienie, w szczególności w razie całkowitej nieściągalności, o której mowa w art. 67d § 1 ustawy Ordynacja podatkowa.

Stwierdzenie całkowitej nieściągalności należności

Całkowita nieściągalność należności zachodzi, gdy:

  • zachodzi uzasadnione przypuszczenie, że w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwoty przewyższającej wydatki egzekucyjne;
  • kwota zaległości podatkowej nie przekracza pięciokrotnej wartości kosztów upomnienia w postępowaniu egzekucyjnym;
  • kwota zaległości podatkowej nie została zaspokojona w zakończonym lub umorzonym postępowaniu likwidacyjnym lub upadłościowym albo sąd oddalił wniosek o ogłoszenie upadłości;
  • dłużnik zmarł, nie pozostawiając żadnego majątku lub pozostawił ruchomości niepodlegające egzekucji na podstawie odrębnych przepisów albo pozostawił przedmioty codziennego użytku domowego, których łączna wartość nie przekracza 5.000,00 zł, i jednocześnie brak jest spadkobierców innych niż Skarb Państwa lub jednostka samorządu terytorialnego oraz nie ma możliwości orzeczenia odpowiedzialności podatkowej osoby trzeciej.

Przez ważny interes dłużnika należy rozumieć wystąpienie okoliczności nadzwyczajnych, niezależnych od wnioskodawcy, które uniemożliwiają spłatę zadłużenia. Umorzenie należności pieniężnych będzie możliwe w przypadku:

  • gdy opłacenie należności pozbawiłoby zobowiązanego i jego rodzinę możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych,
  • przewlekłej choroby zobowiązanego;
  • znacznego pogorszenia stanu zdrowia, które skutkowałoby zmianą stopnia niepełnosprawności lub/i zakończeniem prowadzenia działalności;
  • konieczności sprawowania opieki nad przewlekle chorym członkiem rodziny pozbawiającej zobowiązanego możliwości uzyskiwania dochodu;
  • zdarzenia losowego, np. śmierć członka rodziny zagrażająca dalszej egzystencji dłużnika, kradzież mienia, klęski żywiołowe, np. powódź, pożar, susza, katastrofy naturalne lub awarie techniczne, których skutki zagrażają zdrowiu i życiu, lub innego nadzwyczajnego zdarzenia powodującego okoliczności osłabiające możliwości płatnicze dłużnika.

Przez interes publiczny należy rozumieć respektowanie wartości wspólnych dla całego społeczeństwa, takich jak sprawiedliwość, bezpieczeństwo i zaufanie obywateli do organów władzy. 

Przez względy społeczne i gospodarcze należy rozumieć m.in. zagrożenie likwidacją pracodawcy lub likwidacją działalności gospodarczej.

Złożenie wniosku

Dłużnik ubiegający się o zastosowanie ulgi musi złożyć wniosek. Wniosek powinien spełnić wymogi formalne określone w art. 63 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. 2021 r., poz. 735, ze zm.), w szczególności:

  • wskazanie strony, od której pochodzi;
  • adres strony;
  • żądanie, np. umorzenie należności, umorzenie odsetek;
  • przyczyny ubiegania się o zastosowanie ulgi – wniosek powinien być wyczerpująco umotywowany i wskazywać okoliczności niezależne od wnioskodawcy, na zaistnienie których dłużnik nie miał wpływu, a których zaistnienie powoduje, że nie jest w stanie wywiązać się z zobowiązań;
  • przyczyny ubiegania się o ulgę powinny być potwierdzone stosowną dokumentacją określającą zasadność umorzenia, w tym dokumentacją odzwierciedlającą sytuację finansową oraz możliwości płatnicze wnioskodawcy;
  • podpis osoby upoważnionej do reprezentowania. W przypadku, gdy strona działa przez pełnomocnika do wniosku należy załączyć pełnomocnictwo.

Wykaz dokumentów

Rodzaj oraz zakres dokumentacji, na podstawie której dokonywana będzie analiza zaistnienia przesłanek warunkujących umorzenie należności lub odsetek powinien być uzależniony od formy prawnej podmiotu ubiegającego się o udzielenie ulgi oraz od rodzaju prowadzonej ewidencji finansowej.

Dokumenty potwierdzające całkowitą nieściągalność:

  • Prawomocne postanowienie sądu zawierające szczegółowe uzasadnienie przyczyn oddalenia wniosku o ogłoszenie upadłości lub umorzenia postępowania.
  • Prawomocne postanowienie sądu o niezaspokojeniu kwoty zaległości w zakończonym lub umorzonym postępowaniu likwidacyjnym lub upadłościowym.
  • Bilans likwidacyjny oraz dokonanie podziału funduszów masy.
  • Postanowienie właściwego organu egzekucyjnego o umorzeniu postępowania egzekucyjnego w przypadku stwierdzenia, że w tym postępowaniu nie uzyska się kwot przekraczających wydatki egzekucyjne.

Dokumenty dotyczące sytuacji ekonomiczno-finansowej:

  • Roczne sprawozdanie finansowe za dwa ostatnie lata wraz z raportem biegłego rewidenta (dofinansowanie).
  • Sprawozdanie z działalności za dwa ostatnie lata (dofinansowanie).
  • Sprawozdanie F-01 za rok bieżący (dofinansowanie).
  • Prognozy finansowe na rok bieżący i następny, w tym bilans, rachunek wyników i przepływów finansowych (dofinansowanie).
  • Zestawienie istotnych danych o bieżącej sytuacji finansowej, np. umów, kontraktów, zleceń, porozumień, wygranych przetargów (dofinansowanie, refundacja).
  • Kserokopia zeznań podatkowych PIT za ostatni rok i oświadczenie o dochodach przypadających na członka rodziny pozostającej we wspólnym gospodarstwie domowym uzyskanych w okresie ostatnich trzech miesięcy (refundacja, dofinansowanie w przypadku pracodawców będących osobami fizycznymi nieprowadzącymi działalności gospodarczej).
  • Zaświadczenie z właściwego urzędu skarbowego o niezaleganiu lub zaleganiu z podatkami (dofinansowanie, refundacja).
  • Zaświadczenie z właściwego Zakładu Ubezpieczeń Społecznych o braku zaległości w regulowaniu składek (dofinansowanie).
  • Wszystkie zaświadczenia o pomocy de minimis lub zaświadczenia o pomocy de minimis w rolnictwie lub rybołówstwie jakie strona otrzymała w roku, w którym ubiega się o pomoc oraz w ciągu dwóch poprzedzających go lat kalendarzowych albo oświadczenia o wielkości pomocy otrzymanej w tym okresie lub oświadczenia o nieotrzymaniu takiej pomocy w tym okresie. Oświadczenia o wielkości otrzymanej pomocy lub nieotrzymaniu pomocy powinny być podpisane przez osobę upoważnioną do reprezentowania strony (dofinansowanie, refundacja);
  • Formularz informacji przedstawianych przy ubieganiu się o pomoc de minimis – INF-O-PdM lub Formularz informacji przedstawianych przy ubieganiu się o pomoc de minimis w rolnictwie lub rybołówstwie – INF-O-PdR (dofinansowanie, refundacja).

Inne dokumenty:

  • Aktualne dokumenty potwierdzające zadłużenie z tytułu innych zobowiązań, np. z tytułu czynszu, opłat za energię elektryczną, opłat za gaz, kredytu bankowego (refundacja, dofinansowanie w przypadku pracodawców będących osobami fizycznymi nieprowadzącymi działalności gospodarczej).
  • Aktualne dokumenty potwierdzające bieżące wydatki np. wydatki na leki oraz leczenie (refundacja, dofinansowanie w przypadku pracodawców będących osobami fizycznymi nieprowadzącymi działalności gospodarczej).
  • Zaświadczenie o korzystaniu z różnych form pomocy społecznej (refundacja, dofinansowanie w przypadku pracodawców będących osobami fizycznymi nieprowadzącymi działalności gospodarczej).
  • Harmonogram spłaty kredytu bankowego bądź zadłużeń realizowanych wobec innych podmiotów, np. wobec urzędu skarbowego (dofinansowanie, refundacja).
  • Protokół komisji określający wysokość i zakres oszacowanych szkód np.: z pożaru, powodzi (dofinansowanie, refundacja).
  • Wszelkie inne dokumenty mające wpływ, zdaniem strony, na rozpatrzenie sprawy (dofinansowanie, refundacja).

Ważne!

  • Instytucja umorzenia należności stanowi szczególnego rodzaju ulgę, której zastosowanie może mieć miejsce w przypadku uzasadnionym ważnym interesem dłużnika, interesem publicznym, względami gospodarczymi lub społecznymi lub innymi przyczynami zasługującymi na uwzględnienie, w szczególności w razie całkowitej nieściągalności. Stosowanie tego rodzaju ulgi oparte jest na uznaniu administracyjnym, co oznacza, że organ może, ale nie musi skorzystać z uprawnienia określonego w tym przepisie.
  • Tylko kwota określona w decyzji Prezesa Zarządu Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych nakazującej zwrot środków Funduszu może być przedmiotem postępowania o przyznanie ulgi, tym samym wystąpienie z wnioskiem o umorzenie należności staje się zasadne dopiero po uzyskaniu przez decyzję nakazującą zwrot środków waloru ostateczności.
  • Złożenie wniosku o umorzenie nie gwarantuje, że ulga w tym zakresie zostanie przyznana. W przypadku nieudostępnienia przez wnioskodawcę dokumentacji potwierdzającej istnienie przesłanek mogących stanowić podstawę udzielenia ulgi, Prezes Zarządu PFRON odmówi jej przyznania.
  • W przypadku nieuregulowania kwoty głównej w terminie trzech miesięcy od dnia otrzymania wezwania do zapłaty lub ujawnienia okoliczności powodujących obowiązek zwrotu, Prezes Zarządu PFRON odmówi przyznania ulgi – warunek dotyczy dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych.
  • Prezes Zarządu PFRON przyznaje ulgę w formie decyzji.
  • Przyznana ulga stanowi pomoc de minimis w zakresie i na zasadach określonych w bezpośrednio obowiązujących aktach prawa wspólnotowego dotyczących pomocy w ramach zasady de minimis.
  • Odsetki za zwłokę, w przypadku pozytywnego rozpatrzenia sprawy, zostaną naliczone na dzień wydania decyzji.
  • Złożenie wniosku o umorzenie należności nie wstrzymuje działań windykacyjnych oraz nie powoduje zniesienia zaległości wobec PFRON.